Doen ketonendranken iets voor je hersenen of prestaties?
Ketondranken laten bij mensen met geheugenproblemen en soms bij sporters positieve signalen zien voor cognitie, maar het bewijs is beperkt en deels vertekend door commerciële belangen. Het is nog te vroeg om ze als bewezen effectief te beschouwen.
Ketondranken verhogen het ketongehalte in het bloed. Het idee is dat de hersenen ketonen als alternatieve brandstof gebruiken, wat cognitie of prestaties zou kunnen ondersteunen. Wat laten de studies er tot nu toe over zien?
Voor gezonde, getrainde mensen die sporten zijn de resultaten gemengd. Eén kleine studie (12 getrainde vrouwen) liet zien dat een ketonesterdrank gecombineerd met koolhydraten de reactietijd verbeterde met zo'n 14% en de aandachtsprestaties met circa 13%, maar dan gemeten na een 10 km fietsinspanning. De fietstijtijd zelf verbeterde niet. Dit is een veelbelovende bevinding, maar de studie is te klein om er harde conclusies op te baseren.
Bij mensen met Alzheimer of een lichte geheugenachteruitgang is het beeld iets beter onderbouwd. Een systematische review van 10 gerandomiseerde studies laat verbeteringen zien in algemene cognitie en episodisch geheugen. Wel is er een kanttekening: mensen met een erfelijk verhoogd Alzheimer-risico (via het APOE ε4-gen) reageren trager en minder sterk. Executieve functies, aandacht en psychologische gezondheid verbeterden niet. Een afzonderlijke 6 maanden durende studie met een MCT-ketondrankje bij mensen met milde cognitieve achteruitgang liet ook verbetering zien, maar alle onderzoekers van dat artikel ontvingen vergoedingen van de fabrikant. Dat maakt de uitkomst minder onafhankelijk.
Bij Parkinson bieden ketogene therapieën vooralsnog geen aantoonbaar voordeel in beschikbare studies bij mensen. Dieronderzoek was positiever, maar dat heeft zich nog niet vertaald naar menselijke resultaten. Verder loopt er een grotere NIH-studie naar het effect van dagelijkse ketondranken bij ouderen met verhoogd Alzheimer-risico, maar de resultaten daarvan zijn nog niet beschikbaar.
Een kleine pilotstudie met 11 deelnemers liet zien dat een ketondrank sommige cognitieve effecten van zuurstoftekort (bijv. op grote hoogte) kan temperen. Dit is puur verkennend en te vroeg om op te handelen.
Gebaseerd op 1 systematische review (10 RCT's, Alzheimer/MCI), 3 kleine gerandomiseerde of gecontroleerde studies (n=11-12 gezonde sporters, n=onbekend MCI), 1 gepubliceerd studieprotocol zonder resultaten, en 1 review bij Parkinson. Totaal deelnemers onbekend; schattingen zijn voorzichtig.