Alfagolven in het brein blokkeren zintuiglijke signalen niet

Selectieve aandacht is het vermogen om relevante prikkels te verwerken terwijl je irrelevante negeert. Onderzoekers namen al jaren aan dat zogenoemde alfaoscillaties, ritmische hersenactiviteit rond de tien hertz, daarin een actieve rol speelden door het vroege zintuiglijke systeem te remmen. Maar de studie, gepubliceerd in eLife, laat zien dat die remming niet optreedt zoals verwacht.

Het onderzoeksteam gebruikte twee onafhankelijke meettechnieken voor hersenactiviteit: EEG (elektro-encefalografie) en MEG (magnetoencefalografie). Ze maten hoe alfaactiviteit samenhing met vroege verwerking van zintuiglijke signalen in een frequentie-tagging-experiment, een methode waarbij de hersenen worden aangeboden aan stimuli met een vaste ritme zodat de reactie nauwkeurig te meten is.

Wat de meting liet zien

In beide meettechnieken was er geen bewijs dat hogere alfaactiviteit de vroege sensorische verwerking onderdrukte. De correlatie die eerder onderzoek suggereerde, bleek bij nauwkeuriger meting niet standhouden. Dat is opvallend, want de alfagolf-remmingshypothese is de basis geweest voor tal van modellen over hoe aandacht werkt in het brein.

De onderzoekers wijzen erop dat eerdere bevindingen mogelijk beïnvloed zijn door methodologische beperkingen, zoals het gebruik van slechts één meettechniek of te kleine steekproeven. Door EEG en MEG te combineren en de resultaten te repliceren, biedt dit onderzoek een stevigere basis voor de conclusie.

Gevolgen voor hersenonderzoek bij veroudering

Dit is ook relevant voor longevity-onderzoek. Alfaoscillaties veranderen met de leeftijd: bij ouderen zijn ze vaak trager en minder scherp afgegrensd. Als alfa geen directe remfunctie heeft, moeten onderzoekers opnieuw nadenken over wat die leeftijdsgebonden veranderingen eigenlijk betekenen voor cognitieve verwerking en selectieve aandacht.