Statines verlagen dementierisico bij diabetes

Statines zijn medicijnen die het cholesterolgehalte in het bloed verlagen. Ze worden vaak voorgeschreven bij hart- en vaatziekten, maar het onderzoek laat zien dat ze mogelijk ook het brein beschermen. Mensen met type 2 diabetes die binnen een jaar na hun diagnose met statines begonnen, hadden over een periode van tien jaar een vijftien procent lager relatief risico op dementie dan mensen die geen statines gebruikten.

Type 2 diabetes is al langer gelinkt aan een verhoogd risico op dementie. Een mogelijke verklaring is dat hoge bloedsuikerwaarden en insulineresistentie (het minder goed reageren van cellen op insuline) de hersenen op den duur beschadigen. Statines kunnen dit proces mogelijk vertragen, doordat ze niet alleen cholesterol verlagen maar ook ontstekingsprocessen (chronische laaggradige ontsteking) remmen. Dat laatste mechanisme kan een rol spelen bij de schade die bij dementie optreedt.

Vroeg beginnen lijkt belangrijk

Een opvallende bevinding is het belang van tijdstip. Mensen die snel na de diabetes-diagnose startten met de medicatie, hadden meer voordeel dan mensen die later begonnen. De onderzoekers benadrukken dat het hier gaat om een associatie, geen bewijs van oorzaak en gevolg. Het is mogelijk dat gezondere patiënten eerder statines kregen voorgeschreven, wat het risicoverschil mede verklaart.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Voor een longevity-bril is dit interessant: statines worden doorgaans ingezet voor het hart, maar kunnen via het brein een bredere rol spelen dan eerder gedacht. Het Deense cohortonderzoek is groot genoeg om serieus te nemen, maar de bevinding vraagt om gerandomiseerde trials voordat er conclusies getrokken worden over gebruik specifiek gericht op dementiepreventie. Mensen met diabetes doen er goed aan dit te bespreken met hun arts, maar mogen het niet lezen als bewijs dat statines dementie voorkomen.

Lees het originele artikel