Brein-verbindingskaart voorspelt spierkracht op latere leeftijd
Hoe sterk je handgreep is, zegt iets over hoe je hersenen zijn verbonden. Onderzoekers ontdekten dat bepaalde patronen in hersenactiviteit nauw samenhangen met spierkracht bij oudere mensen.
Handknijpkracht is al langer een meetpunt voor fysieke kwetsbaarheid (broosheid) bij ouderen. Zwakkere knijpkracht hangt samen met een hogere kans op vallen, ziekenhuisopname en vroegtijdig overlijden. Tot nu werd dit vooral verklaard door achteruitgang van spieren en zenuwen in de arm zelf.
Nieuw onderzoek laat zien dat dit beeld te beperkt is. De onderzoekers lieten gezonde oudere deelnemers twee taken uitvoeren in een MRI-scanner, waarbij ze hun niet-dominante hand gebruikten. Daarna analyseerden ze de functionele connectoom (een kaart van hoe hersendelen met elkaar communiceren) van elke deelnemer. Die kaart bleek individueel herkenbaar, vergelijkbaar met een ‘breinvingerafdruk’.
Motornetwerken voorspellen broosheid
Bepaalde verbindingen in motorische hersendelen en aandachtsnetwerken bleken te voorspellen hoe sterk iemands maximale knijpkracht was. Hoe sterker de functionele verbinding in die netwerken, hoe hoger de gemeten spierkracht. Dit suggereert dat een deel van fysieke broosheid op hoge leeftijd zijn oorsprong heeft in hoe het brein verbindingen legt, niet alleen in de spier zelf.
Een kanttekening is op zijn plaats: het gaat om een associatie, niet om een oorzakelijk verband. Of het brein de spierkracht aanstuurt, of dat beide door een gedeeld verouderingsmechanisme worden aangetast, is uit dit onderzoek niet op te maken. Voor een longevity-bril is het interessant dat de connectoom mogelijk als vroeg signaal kan dienen voor fysiek verval, nog voordat spierzwakte klinisch zichtbaar is.
MRI als meetinstrument voor fysieke kwetsbaarheid
De resultaten openen een weg naar het gebruik van hersenscans als voorspeller van fysieke broosheid. Dat zou eerder ingrijpen mogelijk maken, bijvoorbeeld met gerichte training of andere interventies. De onderzoekers wijzen er wel op dat de bevinding moet worden gerepliceerd in grotere groepen. De studie richtte zich specifiek op gezonde ouderen, dus hoe dit geldt voor mensen met al vastgestelde broosheid of neurologische aandoeningen is niet duidelijk.