IFNAR1-verlies koppelt immuunsysteem aan Parkinson
Een eiwit in hersencellen blijkt een sleutelrol te spelen bij Parkinson. Als het verdwijnt, gaan de energiefabriekjes van cellen stuk, en volgen symptomen die sterk lijken op de zwaarste vorm van de ziekte.
Onderzoekers onderzochten wat er gebeurt als het eiwit IFNAR1 niet meer aanwezig is in hersencellen van muizen. IFNAR1 is een receptor voor signaalstoffen van het aangeboren immuunsysteem (interferon-alfa en -bèta). De studie, gepubliceerd in het tijdschrift Journal of Biomedical Science, laat zien dat verlies van dit eiwit leidt tot stoornissen in mitochondriën, de structuren in cellen die energie produceren. Het resultaat in de muizen: verlies van dopaminecellen, neurodegeneratie en gedragssymptomen vergelijkbaar met Parkinson met dementie.
Mitofagie als centrale schakel
De onderzoekers zagen dat zonder IFNAR1 een proces genaamd mitofagie verstoord raakt. Mitofagie is de manier waarop cellen beschadigde mitochondriën opruimen en recyclen. Als dat niet goed werkt, hopen beschadigde energiefabriekjes zich op. Dat is al langer bekend als risicofactor bij erfelijke vormen van Parkinson. Nu lijkt hetzelfde mechanisme ook relevant bij de niet-erfelijke variant.
Wat de bevinding extra interessant maakt: IFNAR1-expressie bleek verlaagd te zijn bij patiënten met Parkinson én bij patiënten met Lewy Body Dementie, in vergelijking met gezonde controlepersonen. Dat suggereert een relevantie voor mensen, al is dit een associatie en geen bewijs van oorzakelijkheid.
Cel-type maakt verschil
De onderzoekers gingen een stap verder en schakelden IFNAR1 specifiek uit in ofwel neuronen (zenuwcellen) ofwel astrocyten (steuncellen in de hersenen). Neuronen zonder IFNAR1 vertoonden motorische en cognitieve problemen. Astrocyten zonder IFNAR1 gaven juist aanleiding tot gedragsveranderingen die lijken op neuropsychiatrische stoornissen. Dat suggereert dat het eiwit in beide celtypen een eigen rol speelt in de ziekteprogressie.
Of het verhogen van IFNAR1-activiteit ooit een behandeling kan worden voor Parkinson, is voorlopig onbekend. Verder onderzoek is nodig, maar de richting is veelbelovend als basis voor nieuw therapeutisch begrip.