Verouderde microglia beschadigen het verouderende brein
In een verouderend brein raken de eigen afweercellen van de hersenen beschadigd. Ze scheiden dan een eiwit uit dat nabijgelegen hersencellen verstoort. Nieuw onderzoek identificeert dat signaal als een mogelijke drijver van cognitieve achteruitgang.
Microglia zijn de immuuncellen van de hersenen. Ze ruimen afval op, bestrijden infecties en ondersteunen zenuwcellen. Maar bij veroudering kunnen microglia zelf verouderd raken, een toestand waarin ze ophouden normaal te functioneren en juist schadelijke stoffen uitscheiden. De onderzoekers ontdekten dat verouderde microglia het eiwit DLK1 afscheiden en dat dit eiwit disfunctie veroorzaakt in het omringende hersenweefsel.
Wat doet DLK1 in de hersenen?
DLK1 (delta-like non-canonical Notch ligand 1) is een signaaleiwit dat normaal betrokken is bij celontwikkeling. In het verouderende brein lijkt het in te worden gezet op de verkeerde plek en het verkeerde moment. Microglia die in een verouderde toestand verkeren, produceren meer van dit eiwit. Dat leidt vervolgens tot verstoringen in naburige hersencellen.
De bevinding sluit aan bij een breder patroon in verouderingsonderzoek: verouderde cellen (cellen die gestopt zijn met delen maar niet zijn afgestorven) scheiden actief stoffen uit die schade aanrichten in hun omgeving. Dit heet het SASP, oftewel het secretoir fenotype van verouderde cellen. Dat DLK1 onderdeel uitmaakt van dat patroon bij microglia is een nieuwe aanwijzing, maar de exacte gevolgen voor cognitie bij mensen zijn nog niet vastgesteld.
Mogelijke aanknopingspunten voor behandeling
Als verouderde microglia via DLK1 bijdragen aan cognitieve achteruitgang, dan biedt dat een potentieel aangrijpingspunt. Therapieën die verouderde cellen verwijderen of hun schadelijke uitscheiding blokkeren, worden al onderzocht in bredere longevity-context. Dit onderzoek voegt een specifiek mechanisme toe voor het brein.
Belangrijk voorbehoud: de bevindingen komen uit muismodellen en laboratoriumstudies. Of DLK1-remming ook bij mensen werkt, en of cognitieve effecten zo te keren zijn, is onbekend. Toch is het identificeren van een concreet moleculair signaal een stap die vervolgonderzoek mogelijk maakt.
Wil je zelf verder onderzoeken?
Zoektermen: microglia senescentie DLK1, SASP hersenontsteking veroudering, cognitieve achteruitgang immuuncellen hersenen