Tau-eiwit centraal op groot Alzheimer-congres
Jarenlang draaide het Alzheimer-onderzoek vooral om amyloïd-plaques. Op het grote AAIC-congres in Londen verschuift de aandacht nu merkbaar naar een ander eiwit: tau.
Tau is een eiwit dat in gezonde hersencellen een structurele rol speelt. Bij Alzheimer raakt het eiwit chemisch veranderd en klontert het samen tot zogenoemde neurofibrillaire knopen. Deze knopen stapelen zich op in neuronen en zijn nauw verbonden met het afsterven van hersencellen en het verergeren van symptomen.
Op het AAIC-congres (de Alzheimer’s Association International Conference) kwamen onderzoekers van over de hele wereld samen. Volgens de berichtgeving staan tau-gerichte behandelingen en de bloed-hersenbarrière dit jaar centraal. De bloed-hersenbarrière is het beschermende filter dat de hersenen scheidt van de bloedbaan. Dit filter bepaalt welke stoffen het brein in- en uitkomen, waaronder ook potentiële medicijnen.
Waarom tau nu in de schijnwerpers staat
Medicijnen die amyloïd-plaques verwijderen bleken in klinische studies slechts bescheiden klinisch effect te hebben, ook als ze amyloïd meetbaar verminderden. Dat heeft geleid tot hernieuwde interesse in tau als doelwit. Tau-ophoping correleert sterker met cognitieve achteruitgang dan amyloïd-ophoping, wat tau in theorie een relevanter aangrijpingspunt maakt voor behandeling.
Bloedtests en vroege opsporing
Een tweede thema op het congres is vroege opsporing via bloedtests. Nieuwe diagnostische bloedmerkers, waaronder tau-varianten, maken het mogelijk om Alzheimer-gerelateerde veranderingen al tientallen jaren voor de eerste symptomen te detecteren. Dat opent de deur naar preventieve behandeling, al is het nog onduidelijk bij wie en op welk moment ingrijpen zinvol is.
Voor de longevity-wetenschap is het interessant dat tau en amyloïd niet los staan van bredere verouderingsprocessen zoals ontsteking, vasculaire veroudering en afname van celopruiming (autofagie). Hoe tau-gerichte therapieën zich verhouden tot die bredere verouderingsbiologie, blijft een open vraag die op conferenties als AAIC steeds meer aandacht krijgt.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- tau neurofibrillaire knopen
- bloed-hersenbarrière Alzheimer therapie
- tau biomarker bloeddiagnostiek