Honger verandert hoe zoet smaakt
Of iets zoet smaakt, hangt niet alleen af van wat je eet, maar ook van hoeveel energie je lichaam heeft. Onderzoekers hebben nu het zenuwcircuit gevonden dat die twee signalen koppelt.
Wie erg hongerig is, weet het: voedsel smaakt beter dan wanneer je net gegeten hebt. Dat is geen inbeelding. De smaakperceptie wordt actief beïnvloed door de interne energietoestand van het lichaam. Maar hoe het brein die twee soorten informatie — hoeveel energie is er, en hoe zoet is dit — precies koppelt, was tot nu toe onduidelijk.
Onderzoekers hebben in eLife een nieuw neuraal circuit beschreven dat precies deze koppeling maakt. Het circuit, dat ze Hugin-AstA noemen naar de betrokken neuropeptiden, werd gevonden in de hersenen van Drosophila — de fruitvlieg die al decennialang als model dient voor neurowetenschappen. De cellen in dit circuit detecteren de energiestatus van het dier en passen direct de gevoeligheid voor zoete smaken aan. Bij lage energiereserves wordt de respons op zoet versterkt; bij volle energiereserves neemt die gevoeligheid af.
Van vlieg naar muis
Het verassende is dat een vergelijkbaar mechanisme ook in muizen werd gevonden. Dat suggereert dat dit circuit evolutionair geconserveerd is. Het bestond al in een gemeenschappelijke voorouder van insecten en zoogdieren, honderden miljoenen jaren geleden. Evolutionaire conservering is doorgaans een sterke aanwijzing dat een mechanisme fundamenteel belangrijk is: als het over zo’n lange tijdspanne intact blijft, dan doet het iets essentieels.
Voor mensen is dit potentieel relevant. Smaakperceptie is nauw verbonden met eetgedrag, en eetgedrag is een centrale factor in metabole gezondheid, gewichtsregulatie en veroudering. Obesitas en overgewicht zijn geassocieerd met versneld biologisch verouderen; ze verhogen de kans op diabetes type 2, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker. Als de hersenen via dit soort circuits actief bepalen hoe aantrekkelijk voedsel smaakt op basis van energiestatus, dan biedt dat in principe een aanknopingspunt voor therapieën.
De weg naar een behandeling is lang
Het feit dat het circuit bestaat in fruitvliegen en muizen, zegt niets definitiefs over mensen. Bovendien is het ingrijpen in smaakperceptie via de hersenen een heel andere uitdaging dan weten dat het mechanisme bestaat. De hersenen zijn geen mechanisch systeem waarbij je één schakelaar omzet zonder elders iets te veranderen.
Wat de studie wél biedt, is een concreter begrip van waarom we anders eten als we honger hebben dan wanneer we verzadigd zijn — en waarom dat voor alle dieren lijkt te gelden.