Je lever verraadt hoe snel je lichaam veroudert
Een nieuwe maatstaf voor biologische veroudering kijkt niet naar je hersenen of je bloed, maar naar je lever. En die klok blijkt sterker te voorspellen wanneer je sterft dan je geboortedatum.
Onderzoekers ontwikkelden de Liver Aging Index (LAI): een getal dat berekend wordt uit veertien meetwaarden, waaronder bloeddruk, bloedsuiker, cholesterol en twee beeldvormingsmetingen van de lever. De studie werd gevalideerd in drie grote cohorten, met in totaal tienduizenden deelnemers wereldwijd.
De uitkomst was opmerkelijk. De index voorspelde het risico op overlijden beter dan de kalenderleeftijd. In twee validatiecohorten lag het onderscheidingsvermogen (gemeten als AUROC) rond de 0,76, wat sterk is voor een biologische verouderingsklok. Wie een versnelde leververoudering liet zien, had per eenheid extra veroudering een 22 tot 85 procent hoger risico op sterfte door alle oorzaken. Het risico op leverziekte of overlijden door levercomplicaties lag zelfs 34 tot 170 procent hoger. De onderzoekers benadrukken dat dit voorlopige schattingen zijn, gebaseerd op observationele data.
De lever als verouderingsorgaan
Wat de bevindingen extra interessant maakt, is de combinatie met genetische en proteomische analyses. Die wezen op een onverwachte betrokkenheid van het amyloïde-bèta-opruimsysteem bij leververoudering. Dat systeem is beter bekend uit Alzheimer-onderzoek. De onderzoekers suggereren dat leververoudering en hersenziekten gedeeltelijk dezelfde moleculaire routes delen, maar dat is een interpretatie die verder onderzoek vraagt.
Wat betekent dit voor de praktijk?
De LAI is volledig non-invasief: alle benodigde waarden kunnen worden afgeleid uit standaard bloedonderzoek en een leverecho. Dat maakt de index in principe toepasbaar in gewone medische praktijken. Voor longevity-onderzoek is dat interessant, omdat verouderingsklokken doorgaans duur of moeilijk schaalbaar zijn.
Toch zijn er kanttekeningen. De klok is getraind op specifieke populaties en datasets, en het is niet zeker hoe goed hij generaliseert naar andere groepen. Ook is er, zoals bij vrijwel alle biologische verouderingsklokken, nog weinig directe verbinding aangetoond tussen de gemeten waarden en de onderliggende mechanismen van veroudering. De onderzoekers pleiten zelf voor meer onderzoek naar causaliteit.