Afweercellen buiten het brein sturen tau-schade
Veroudering van het brein begint soms buiten het brein zelf. Nieuw onderzoek laat zien dat immuuncellen in het bloed een sleutelrol spelen bij de beschadiging die tau-eiwitten aanrichten in neuronen.
Tau is een eiwit dat normaal gesproken de structuur van neuronen ondersteunt. Bij neurodegeneratieve ziekten als Alzheimer klontert tau samen in verstrikte bollen (tau-tangles) en beschadigt het zenuwcellen van binnenuit. Hoe dat proces precies begint, is lang onduidelijk gebleven.
De onderzoekers, wier bevindingen werden gepubliceerd in Nature Aging, richtten zich op dendritische cellen: immuuncellen die normaal buiten het brein circuleren en de taak hebben om aanvallers te herkennen en andere afweercellen te alarmeren. In muismodellen voor tau-pathologie ontdekten ze dat dendritische cellen in de bloedbaan specifieke afweercellen activeren, zogenoemde CD8+ T-cellen. Die geactiveerde T-cellen dringen vervolgens het hersenweefsel binnen en dragen bij aan de afbraak van neuronen.
Buiten het brein begint de schade
Dit is opmerkelijk omdat de meeste aandacht bij hersenziekte uitgaat naar processen binnenin de hersenen. Het idee dat perifere immuunactivatie, dus afweerreacties die zich buiten het brein afspelen, tau-gerelateerde schade kan aanjagen, verschuift het perspectief op de oorzaken van neurodegeneratie.
Voor een longevity-perspectief is dat interessant: naarmate mensen ouder worden, raakt het immuunsysteem chronisch licht geactiveerd, een toestand die onderzoekers inflammaging noemen. Als die aanhoudende immuunactiviteit ook dendritische cellen stimuleert die tau-schade bevorderen, kan dat een mechanisme zijn waarmee veroudering van het afweersysteem bijdraagt aan hersenziekte. De onderzoekers suggereren dan ook dat het remmen van deze perifere activatieroute een therapeutisch doelwit kan zijn, al gaat het vooralsnog om bevindingen in muismodellen.
Van bloed naar hersenen
De studie werpt licht op de wisselwerking tussen het immuunsysteem en de hersenen bij veroudering. Dat T-cellen die buiten het brein zijn geactiveerd uiteindelijk neuronschade veroorzaken, benadrukt dat behandelingen voor neurodegeneratieve ziekten mogelijk ook perifere immuunprocessen moeten aanpakken. Klinische toepassingen zijn nog ver weg, maar de bevinding opent een nieuw zoekgebied in het Alzheimer-onderzoek.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- tau-pathologie neurodegeneratie
- perifere immuunactivatie hersenen
- CD8 T-cellen neuroinflammatie