Apen leren pas goed overleven na acht jaar

Orang-oetans leren hun overlevingsvaardigheden over een periode van acht jaar. Dat is uitzonderlijk lang voor een dier. Onderzoekers volgden jonge orang-oetans in het wild en brachten nauwkeurig in kaart welke kennis ze van hun moeders overnamen en welke ze zelfstandig ontwikkelden.

Het onderzoek, gepubliceerd in Science, laat zien dat sociaal leren (van anderen afkijken) en individueel leren (zelf uitproberen) allebei een grote rol spelen, maar in verschillende fases van de ontwikkeling. In de vroege jaren domineert het afkijken van de moeder. Later neemt zelfstandig leren het over.

Een lange kindertijd als evolutionair voordeel

Die lange leerperiode heeft een biologische achtergrond. Dieren die ingewikkelde omgevingen bewonen, zoals tropisch regenwoud met honderden verschillende voedselbronnen, hebben meer tijd nodig om de kennis op te bouwen die ze nodig hebben om oud te worden. De langere kindertijd gaat gepaard met een langzamere levenscyclus en, doorgaans, een langere levensspanne.

Voor longevity-onderzoekers is dit interessant: er is een verband tussen cognitieve complexiteit, leerperiode en levensduur dat zich over meerdere soorten heen aftekent. Orang-oetans worden in het wild 45 tot 50 jaar oud, wat voor zoogdieren van hun formaat bijzonder lang is.

Wat dit zegt over menselijk leren en ouder worden

Mensen kennen de langste leerperiode van alle primaten. Onze kindertijd en adolescentie duren langer dan bij welke aap dan ook. De bevindingen bij orang-oetans ondersteunen de gedachte dat een lange leerperiode evolutionair samenhangt met complexere sociale structuren en een langere levensverwachting.

De studie geeft geen directe aanknopingspunten voor medische interventies, maar verdiept het begrip van waarom sommige soorten, waaronder mensen, zo lang leven in vergelijking met hun lichaamsgrootte. Die vraag staat centraal in het evolutionaire onderzoek naar veroudering.

Lees het originele artikel