Is er een relatie tussen veranderende lichaamsgeur en alzheimer?
Riekverlies is een goed gedocumenteerd vroeg verschijnsel bij Alzheimer, en veranderingen in de lichaamsgeur worden onderzocht als mogelijke marker, maar een klinisch bruikbare 'geurstest' voor Alzheimer bestaat nog niet.
Riekverlies is een van de vroegste verschijnselen van de ziekte van Alzheimer. Het treedt op voordat het geheugen merkbaar achteruitgaat, en wordt in meerdere reviews consistent beschreven als een vroege klinische aanwijzing. Daarmee is er inderdaad een verband tussen Alzheimer en veranderingen in het riekvermogen, al gaat het strikt genomen om het waarnemen van andermans geur (of het eigen verlies ervan) en niet om de eigen lichaamsgeur die anderen ruiken.
Specifiek gaat het bij Alzheimer niet om een 'kapotte neus', maar om problemen in de hersenen. Mensen met dementie hebben vooral moeite met het herkennen en benoemen van geuren, meer dan met het puur waarnemen ervan. Dit suggereert dat de hogere geurverwerking in de hersenen is aangetast, niet de reukzenuwen op zich.
Of Alzheimer ook de lichaamsgeur die anderen ruiken verandert, wordt onderzocht via vluchtige chemische stoffen die het lichaam uitscheidt via huid, adem en ontlasting. Zulke stoffen zouden in theorie een niet-invasieve diagnostische marker kunnen worden. Dit onderzoek staat echter nog in de kinderschoenen: er is nog geen klinisch bruikbare test beschikbaar.
Als diagnostisch hulpmiddel laten reukonderscheidingstests eerste positieve resultaten zien. In een studie met 90 deelnemers onderscheidde zo'n test vroege Alzheimer-patiënten van mensen met een normale cognitie met 94% nauwkeurigheid. Riekverlies bleek in ander onderzoek ook de overgang van lichte cognitieve klachten naar Alzheimer te kunnen voorspellen. Dit zijn veelbelovende eerste cijfers, maar ze zijn nog niet in grote groepen bevestigd. Reukonderzoek is bovendien onvoldoende om Alzheimer te onderscheiden van andere vormen van dementie. Als aanvulling op andere biomarkers of hersenscans werkt het beter dan als op zichzelf staande test.
Dit antwoord rust uitsluitend op reviewartikelen en één kleine studie bij 90 mensen. Er zijn geen grote gerandomiseerde of experimentele studies beschikbaar. Het verband tussen riekverlies en Alzheimer wordt consistent beschreven, maar oorzaak en gevolg zijn niet bewezen. Het onderzoek naar veranderingen in lichaamsgeur (via huiduitscheiding) is nog pril en heeft geen klinisch bruikbare bevindingen opgeleverd.
Is er een verband tussen mondbacteriën en de ontwikkeling van alzheimer?
Er is een consistent verband tussen mondbacteriën en alzheimer, maar een bewezen oorzaak-gevolgrelatie bij mensen ontbreekt nog. Goede mondverzorging is verstandig, maar verwacht er geen bewezen bescherming tegen alzheimer van.
Wat doet roken met je hersenen als je ouder wordt?
Roken versnelt hersenveroudering en verhoogt het risico op dementie. Stoppen met roken is een van de best onderbouwde stappen die je kunt zetten om je hersenen zo lang mogelijk gezond te houden.
Kun je dementie voorkomen met je leefstijl?
Leefstijl beïnvloedt je dementierisico wel degelijk: een derde van alle gevallen hangt samen met aanpasbare factoren zoals bewegen, bloeddruk en roken. Zeker als je al een verhoogd risico hebt, loont het om meerdere dingen tegelijk aan te pakken.
Welke bloedwaarden moet ik laten checken om gezond ouder te worden?
Bloedsuiker, bloedvetten en ontstekingsmarkers zijn het best onderbouwd als je gezond ouder wilt worden. Alzheimer-bloedtests zijn alleen zinvol bij echte geheugen- of denkklachten, en altijd onder begeleiding van een specialist.
Is er een verband tussen je hormonen en het risico op dementie later in je leven?
Is er een verband tussen depressie en een hoger risico op dementie?
Depressie hangt sterk samen met een hoger risico op dementie, al is het niet zeker of depressie dementie veroorzaakt of soms een vroeg teken ervan is. Behandeling van depressie lijkt het risico te verlagen, dus als jij of iemand in je omgeving last heeft van depressieve klachten, is het de moeite waard die serieus te nemen en te bespreken met een arts.