Koffie verlaagt dementierisico met 35 procent
Twee tot drie koppen koffie per dag zijn gekoppeld aan een 35 procent lager risico op dementie. Dat is geen marketingclaim, maar de uitkomst van een groot langlopend onderzoek.
De studie volgde tienduizenden deelnemers over meerdere jaren en keek naar het verband tussen koffieconsumptie en de diagnose dementie, met name voor de leeftijd van 75 jaar. Het beschermende effect was het sterkst bij mensen die dagelijks twee tot drie koppen dronken. Bij hogere consumptie vlakte het effect af. Meer koffie bleek niet beter.
Volgens de onderzoekers zijn er meerdere mogelijke verklaringen. Cafeïne kan hersencellen actief houden door bepaalde signaalstoffen te beïnvloeden. Daarnaast zou koffie ontstekingsprocessen in het brein kunnen remmen en de ophoping van schadelijke eiwitklonters, zoals die bij de ziekte van Alzheimer een rol spelen, kunnen vertragen. De studie onderscheidt zich door zijn omvang en duur, hoewel het gaat om een observationeel onderzoek: een oorzakelijk verband is daarmee niet bewezen.
Wat maakt koffie beschermend?
Koffie bevat naast cafeïne ook polyfenolen, plantaardige stoffen met antioxiderende eigenschappen. Die zouden ontstekingen in hersenweefsel kunnen beperken. Ook is er onderzoek dat wijst op een effect op de bloed-hersenbarrière, de scheiding tussen bloedbaan en hersenweefsel. Maar welk bestanddeel precies verantwoordelijk is voor de bescherming, is nog niet vastgesteld.
Opvallend is het drempeleffect. Dat patroon, waarbij meer geen extra voordeel geeft, wordt vaker gezien bij voedingsstoffen die via meerdere mechanismen werken. Het suggereert dat een bepaald niveau van blootstelling voldoende is om het systeem te activeren, maar dat hogere doses geen verdere winst opleveren.
Wat je ermee kunt
Dit soort bevindingen zijn geen reden om koffie als medicijn te beschouwen. Maar ze zijn ook niet te negeren. Voor mensen die al koffie drinken en dat goed verdragen, biedt dit onderzoek enige geruststellende context. De bescherming concentreert zich bij een gematigde, alledaagse hoeveelheid. Dat maakt de bevinding praktisch relevant, ook al is het laatste woord over de mechanismen nog niet gezegd.
Wil je zelf verder onderzoeken?
Zoek bijvoorbeeld op: koffie dementierisico