Bloedtest onderscheidt drie dementievormen betrouwbaar
Een eenvoudige bloedtest die drie vormen van dementie van elkaar kan onderscheiden: dat klinkt als toekomstmuziek, maar een grote internationale studie zet een serieuze stap in die richting. Voor mensen met geheugenproblemen kan de diagnose straks sneller en minder belastend zijn.
Onderzoekers analyseerden bloedmonsters van duizenden patiënten uit meerdere centra wereldwijd. Ze zochten naar eiwitmarkers (proteomics) in het bloed die kenmerkend zijn voor Alzheimer, dementie met Lewy-lichaampjes en frontotemporale dementie. Die drie ziekten lijken soms sterk op elkaar, maar hebben andere oorzaken en vragen een andere behandeling. Toch zijn ze nu al lastig te onderscheiden zonder kostbaar hersenonderzoek of een pijnlijke ruggenprik.
De studie, gepubliceerd in Nature Aging, identificeerde een reeks bloedeiwitten die niet alleen helpen bij de diagnose, maar ook het stadium van de ziekte in kaart brengen. De onderzoekers spreken van ‘moleculaire stagering’: je kunt aan het bloedprofiel zien hoe ver de ziekte is gevorderd. Dat is relevant, omdat behandelingen bij sommige vormen van dementie beter werken in een vroeg stadium.
Waarom dit meer is dan een diagnostisch hulpmiddel
Dementie treft wereldwijd tientallen miljoenen mensen. Een vroege en nauwkeurige diagnose maakt beter behandelen mogelijk en geeft patiënten en families meer tijd om keuzes te maken. Tot nu toe is bloeddiagnostiek bij dementie vooral gericht op Alzheimer. Deze studie gaat een stap verder door ook de andere grote dementievormen mee te nemen in één geïntegreerd bloedpaneel.
Tegelijk is voorzichtigheid op zijn plaats. De biomarkers zijn veelbelovend, maar de studie is gebaseerd op groepsgemiddelden. Hoe goed de test werkt op individueel niveau, en of hij breed inzetbaar is in reguliere ziekenhuizen, moet verder onderzoek uitwijzen. De onderzoekers erkennen dat validatie in grotere en meer diverse populaties nog nodig is.
Wat dit betekent voor longevity-onderzoek
Voor een longevity-perspectief is dit interessant: goede biomarkers voor neurodegenereratie (de geleidelijke afbraak van zenuwcellen) maken het mogelijk om ziekte vroeger te detecteren en de effectiviteit van toekomstige behandelingen beter te meten. Bloed is toegankelijk, herhaalbaar en schaalbaar. Als zulke tests klinisch worden gevalideerd, kunnen ze een sleutelrol spelen in preventieve neurologie.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- plasma proteomics dementie
- differentiaaldiagnose neurodegeneratie
- biomarkers moleculaire stagering