Gerichte hersenstimulatie leidt tot betere opslag specifieke herinneringen
Vergeten waar je je sleutels hebt gelegd is misschien niet onvermijdelijk. Niet-invasieve hersenstimulatie gericht op een specifiek netwerk blijkt geheugenvorming bij gezonde mensen en patiënten significant te verbeteren.
Wetenschappers onderzochten een techniek waarbij magnetische pulsen via de schedel worden gestuurd naar een hersengebied dat verbonden is met de hippocampus (het hersengebied dat centraal staat in het vormen van nieuwe herinneringen). De techniek heet HITS, wat staat voor Hippocampal Indirectly Targeted Stimulation. Ze richten zich niet op de hippocampus zelf, die zit te diep, maar op een verbonden hersengebied aan de buitenkant van de hersenschors.
De meta-analyse bundelde gegevens uit meerdere studies en vond dat HITS het episodisch geheugen (het vermogen om specifieke gebeurtenissen en ervaringen te onthouden) selectief verbetert. Andere geheugentypen werden niet of nauwelijks beïnvloed.
Waarom dit relevant is voor veroudering
Episodisch geheugen is een van de eerste functies die verslechteren bij normale veroudering en bij dementie. Het is ook het type geheugen dat patiënten zelf als meest storend ervaren. Een techniek die dit specifiek traint of stimuleert, zou een aanvulling kunnen zijn op bestaande geheugentraining.
De effecten waren zichtbaar bij zowel gezonde als zieke deelnemers. Dat is zeldzaam in geheugenonderzoek. Veel interventies werken alleen als er duidelijke achteruitgang is, of juist alleen bij gezonden. HITS lijkt beide te raken.
Beperkingen en vervolgvragen
De studies in de meta-analyse waren klein en methodologisch wisselend. De langetermijneffecten zijn nog niet goed onderzocht. Ook is niet duidelijk hoe lang het effect aanhoudt na een stimulatiesessie, en hoeveel sessies nodig zijn voor blijvend resultaat.
Toch geeft de selectiviteit van het effect vertrouwen. Als hersenstimulatie willekeurig of breed zou werken, zou je verwachten dat alle geheugentypen verbeteren. Dat ze juist dit specifieke type raken, suggereert dat de methode daadwerkelijk ingrijpt op het hippocampale netwerk.