Microglia sturen hormoonbalans via hersenreceptor
Microglia, de immuuncellen van de hersenen, doen meer dan schade opruimen. Ze sturen ook de hormoonproductie aan via een specifieke receptor in de hypothalamus. Dat inzicht verandert hoe we de achteruitgang van het hormoonstelsel bij veroudering begrijpen.
De hypothalamus is het hersengebied dat de hormonas-as (hypothalamus-hypofyse-gonaden) regelt. Die as bepaalt de aanmaak van geslachtshormonen zoals testosteron en oestrogeen. Naarmate mensen ouder worden, neemt de activiteit van deze as af. Dat hangt samen met verlies van spiermassa, veranderingen in vetopslag, lagere botdichtheid en verminderd libido.
Nieuw onderzoek toont aan dat microglia via een eiwit genaamd RANK rechtstreeks invloed uitoefenen op de zenuwcellen (GnRH-neuronen) die deze as in gang zetten. GnRH-neuronen geven het startsignaal voor de hele hormonale keten. Zonder voldoende activatie door microglia werken ze minder goed.
Een nieuwe schakel in hormonale veroudering
Eerder was al bekend dat microglia betrokken zijn bij hersenontwikkeling en bij het opruimen van beschadigd weefsel. Dat ze ook een sturende rol spelen in de hormonas was onbekend. De studie laat zien dat muizen waarbij de RANK-signalering in microglia was uitgeschakeld, verstoorde GnRH-activiteit vertoonden en verlaagde niveaus van geslachtshormonen hadden.
Bij veroudering verandert de toestand van microglia. Ze worden actiever in het produceren van ontstekingssignalen en minder effectief in hun ondersteunende taken. Als de RANK-signalering daarbij ook afneemt, kan dat bijdragen aan de hormonale achteruitgang die bij ouder worden hoort.
Mogelijke aangrijpingspunten voor therapie
De bevinding opent een nieuw therapeutisch perspectief. Tot nu toe richtten interventies voor hormonale veroudering zich voornamelijk op de hormonen zelf, via hormoonvervanging. De rol van microglia suggereert dat het ook mogelijk is om hogere in de keten in te grijpen, via de hersencellen die de productie aansturen.
Of het moduleren van RANK-signalering in microglia bij mensen ook de hormonas kan herstellen, is nog onbekend. Maar de ontdekking voegt een nieuw celtype toe aan het begrip van hormonale veroudering.