Beantwoorde vragen
Hormonen
80 beantwoorde vragen · 535 onderzoeken
Alle onderwerpenVoeding & preventieSpieren & bewegingHart & bloedvatenHersenen & geheugenKankerInterventies & middelenSlaapVerouderingsklokkenCellen & DNADarmen & microbioomHuidHormonenImmuunsysteemBottenStofwisseling
Wat helpt om als vrouw je libido te verhogen?
Er zijn meerdere goed onderbouwde opties, afhankelijk van je levensfase: voor vrouwen na de overgang heeft transdermaal…
Ja · Redelijk bewijs
Bepalen je hormonen mee hoe snel je veroudert?
Hormonen beïnvloeden veroudering wel degelijk, maar sturen het niet volledig. Vetverdeling, spiermassa en ontstekingsprocessen…
Ja · Redelijk bewijs
Werkt een cortisol-cocktail (adrenal cocktail) echt?
De adrenal cocktail is nooit getest bij mensen en rust op een aanname, uitgeputte bijnieren door stress, die wetenschappelijk…
Nee · Voorlopig bewijs
Verhoogt fadogia agrestis je testosteron?
Gebruik het niet. Er is nauwelijks menselijk bewijs dat fadogia agrestis testosteron verhoogt, het is in de EU niet toegelaten…
Onvoldoende bewijs
Helpt hormoontherapie vrouwen gezonder oud te worden?
Hormoontherapie verlicht menopauzale klachten goed en heeft positieve aanwijzingen voor botten en stofwisseling, maar de…
Redelijk bewijs
Wat doet de overgang met je risico op hart- en vaatziekten?
De overgang verhoogt je risico op hart- en vaatziekten aantoonbaar, vooral door ongunstige veranderingen in vet, cholesterol…
Ja · Sterk bewijs
Werkt shilajit echt als supplement?
Wees voorzichtig. Er is weinig sterk bewijs dat shilajit werkt, het heeft in de EU geen toegelaten novel-food-status, en…
Voorlopig bewijs
Verhoogt boron je testosteron?
Boron kan bij sommige mensen, met name bij een tekort, het vrij testosteron licht verhogen, maar als aanvulling voor gezonde…
Voorlopig bewijs
Werkt tongkat ali echt voor je testosteron?
Gebruik het niet, ook al verhoogt het je testosteron waarschijnlijk wel. De Europese voedselautoriteit EFSA vond aanwijzingen…
Ja · Redelijk bewijs
Wat doet de overgang of menopauze met je darmflora?
De overgang verandert je darmflora merkbaar: minder diversiteit, een zwakkere heropname van oestrogeen en een iets…
Hoe weet ik of mijn stemmingswisselingen hormonaal zijn of iets anders?
Het cyclische patroon van je klachten is het beste onderscheidingspunt: treden ze alleen op in de twee weken vóór je…
Wat is het verband tussen schildklier en afweer?
De schildklier en het immuunsysteem zijn nauw verweven: ontregelde T-afweercellen veroorzaken de meest voorkomende…
Maakt overgewicht je hormonen echt slechter?
Overgewicht verstoort meerdere hormonen tegelijk, waarbij insulineresistentie het sterkst is onderbouwd. Wil je weten of jouw…
Kan een ongezond dieet je puberteit vroeger laten beginnen?
Een calorierijk dieet met veel dierlijk eiwit en weinig vezels vergroot bij meisjes de kans op vroegere puberteit, vooral als…
Ja · Redelijk bewijs
Hoe beïnvloedt je lichaamsvet de aanmaak van hormonen als je ouder bent?
Lichaamsvet beïnvloedt je hormoonhuishouding op oudere leeftijd flink: meer buikvet verstoort de insulinegevoeligheid, en…
Kunnen hormonen verklaren waarom vrouwen gemiddeld langer leven dan mannen?
Hormonen dragen waarschijnlijk bij aan het overlevingsvoordeel van vrouwen, maar verklaren het niet volledig. Als je meer wilt…
Wat doet cafeïne met je stresshormonen als je er veel van drinkt?
Veel cafeïne verhoogt je cortisol, vooral bij stress of inspanning en later op de dag; je went er gedeeltelijk aan, maar het…
Kan een tekort aan vitamine D je hormonen beïnvloeden?
Een vitamine D-tekort verstoort de hormoonspiegel, met name via een stijging van het bijschildklierhormoon PTH, wat je botten,…
Heeft de hoeveelheid spiermassa die je hebt invloed op je hormoonbalans?
Meer spiermassa verbetert je insulinegevoeligheid en hangt samen met gunstigere hormoonwaarden na training, maar de sterkste…
Waarom hebben sommige vrouwen na de bevalling last van schildklierproblemen?
Na de bevalling schiet het afweersysteem soms door en beschadigt het de schildklier, wat bij ongeveer 5% van de vrouwen leidt…
Kan een lage bloedsuiker je hormonen ontregelen en hoe merk je dat?
Een lage bloedsuiker gooit direct stresshormonen omhoog en geeft klachten als trillen, zweten en prikkelbaarheid. Wie dit…
Ja · Redelijk bewijs
Wat doet chronisch slaaptekort met je vruchtbaarheid als je zwanger wilt worden?
Chronisch slaaptekort en frequente slapeloosheid zijn in meerdere grote studies gelinkt aan een lagere zwangerschapskans en…
Hebben mannelijke hormonen invloed op hoe snel mannen verouderen?
Dalend testosteron versnelt meetbare veroudering van spieren, botten en seksuele functie, maar voor stemming en huid zijn de…
Kan je schildklier uit balans raken door te veel of te weinig jodium binnenkrijgen?
Zowel te weinig als te veel jodium kan de schildklier ontregelen; zorg dat je dagelijks voldoende binnenkrijgt, maar vermijd…
Waarom krijgen sommige vrouwen na de overgang ineens last van angstklachten?
De overgang vergroot de kans op angstklachten via hormonale, lichamelijke en psychosociale factoren die elkaar versterken.…
Is er een verband tussen je hormonen en het risico op dementie later in je leven?
Er zijn stevige aanwijzingen dat schildklierhormonen, geslachtshormonen en stresshormonen alle een rol spelen bij het…
Wat doet steroïden gebruiken (zoals bij sport) met je botten?
Het effect van sportmisbruik van steroïden op je botten is bij de hoge doses die in de praktijk worden gebruikt nauwelijks…
Wat doet langdurig de pil slikken met je hormonen als je ermee stopt?
Na het stoppen met de pil herstelt je hormoonhuishouding zich doorgaans binnen enkele weken tot maanden, ongeacht hoe lang je…
Kan een laag progesteronniveau klachten geven vóór de overgang?
Een laag progesteronniveau kan al ruim voor de overgang klachten geven, zoals een verhoogd risico op baarmoederkanker, meer…
Ja · Redelijk bewijs
Wat heeft schildklierproblemen te maken met osteoporose?
Zowel een te actieve als een te trage schildklier vergroot de kans op osteoporose. Als je een schildklierprobleem hebt, is het…
Heeft zonlicht invloed op je hormonen en hoe dan?
Zonlicht beïnvloedt meerdere hormonen tegelijk: het stimuleert vitamine D en bèta-endorfine, onderdrukt melatonine en kan bij…
Ja · Redelijk bewijs
Kunnen eetproblemen zoals anorexia blijvende botschade geven?
Anorexia geeft in de meeste gevallen blijvende botschade, zeker als de aandoening begint tijdens de adolescentie. Bespreek…
Wat is het verband tussen je schildklier en depressieve klachten?
Er is een duidelijk verband tussen schildklierproblemen en depressieve klachten, al is de precieze richting van de invloed nog…
Hebben mannen ook oestrogeen nodig voor hun gezondheid?
Ja, mannen hebben oestrogeen nodig voor sterke botten, gezonde bloedvaten en vruchtbaarheid. Zowel een tekort als een teveel…
Wat doet zwangerschap op de lange termijn met je hormoonhuishouding?
Zwangerschap heeft aantoonbaar langetermijneffecten op je stofwisseling en hormoonhuishouding, maar de meeste effecten zijn…
Kan stress je onvruchtbaar maken?
Stress en onvruchtbaarheid hangen samen, maar of stress onvruchtbaarheid veroorzaakt is nog niet bewezen. Heb je last van…
Voorlopig bewijs
Kan schildklierproblemen je geheugen en concentratie verslechteren?
Schildklierproblemen kunnen geheugenklachten geven, maar groot onderzoek laat bij volwassenen nauwelijks een meetbaar effect…
Redelijk bewijs
Wat zijn hormoonverstoorders en zitten die echt in alledaagse producten?
Hormoonverstoorders zitten aantoonbaar in heel veel alledaagse producten en zijn meetbaar in het menselijk lichaam. Volledig…
Ja · Sterk bewijs
Helpt vasten (intermittent fasting) om je insuline en andere hormonen te verbeteren?
Vasten verbetert waarschijnlijk je insulinewaarden, maar de meeste studies zijn klein en kortlopend. Vroeg op de dag eten…
Ja · Redelijk bewijs
Kan sporten je hormoonniveau's echt verbeteren als je ouder bent?
Ja, sporten verhoogt aantoonbaar verschillende hormoonspiegels bij mensen boven de 40. Het sterkste praktische voordeel zit in…
Ja · Redelijk bewijs
Klopt het dat vrouwen biologisch langzamer verouderen dan mannen?
Vrouwen leven gemiddeld langer en hebben een iets lagere biologische leeftijd, maar dat voordeel is niet op alle fronten…
Waarom slaap je slechter als je ouder wordt en hebben hormonen daar mee te maken?
Slechter slapen met het ouder worden is goed gedocumenteerd en heeft meerdere oorzaken, waaronder hersenveranderingen en bij…
Ja · Redelijk bewijs
Wat doet chronisch stress met je gewicht op de lange termijn?
Chronische stress draagt via verhoogd cortisol, ontsteking en ongezonder gedrag bij aan gewichtstoename en buikvet op de lange…
Kan te weinig eten je hormonen ontregelen, ook als je geen eetstoornis hebt?
Zelfs een tijdelijk, flink calorietekort kan bij gezonde vrouwen de slaap en reproductieve hormonen ontregelen; ook de timing…
Ja · Redelijk bewijs
Hoe beïnvloedt je darmmicrobioom je hormoonbalans?
Je darmmicrobioom stuurt via enzymen, vergistingsproducten en galzuren meerdere hormonen aan, van oestrogeen tot…
Wat doet alcohol met je hormonen als je het regelmatig drinkt?
Regelmatig en overmatig drinken verlaagt testosteron, verstoort je slaaphormoon en tast de lever aan. Wil je weten wat dit…
Verhoogt het gebruik van de anticonceptiepil mijn kans op kanker?
De pil verlaagt het risico op eierstok- en baarmoederkanker aantoonbaar, maar verhoogt bij langdurig gebruik of gebruik vóór…
Redelijk bewijs
Kun je vruchtbaarheid als vrouw langer bewaren met je leefstijl?
Er zijn aanwijzingen dat leefstijl de eicelreserve kan beïnvloeden, maar concrete adviezen die bewezen vruchtbaarheid langer…
Voorlopig bewijs
Maakt de menopauze je huid sneller oud?
De menopauze versnelt het verlies van collageen, vochtvasthoudend vermogen en huiddikte merkbaar, maar vlekken en huidkanker…
Wat doet je oestrogeenspiegel met je geheugen en concentratie?
Oestrogeen heeft een meetbare invloed op geheugen en concentratie, en de daling tijdens de perimenopauze gaat bij veel vrouwen…
Kan je schildklier normaal zijn bij de test maar toch klachten geven?
Ja, een normale testuitslag sluit schildkliergerelateerde klachten niet uit. Houd je na een normale uitslag toch klachten,…
Kan slechte slaap je hormonen permanent in de war schoppen?
Slaaptekort verstoort meerdere hormonen meetbaar, maar of die effecten echt permanent zijn, is niet goed onderzocht. Zorg dus…
Wat doet chronisch hoge cortisol met je buikvet en bloedsuiker?
Chronisch hoog cortisol stuurt vet naar de buikholte en vergroot de kans op insulineresistentie en type 2 diabetes. Als je…
Wat doet cortisol op de lange termijn met je lichaam als je chronisch gestrest bent?
Chronische stress ontregelt je cortisolsysteem merkbaar: je dagritme vlakt af, je afweer, slaap en emotionele veerkracht…
Wat is een gezonde HbA1c-waarde?
Er bestaat geen vaste 'gezonde' HbA1c-waarde: lager binnen het normale bereik lijkt beter, maar hoe laag optimaal is, hangt…
Helpen zilverkaars of rode klaver tegen opvliegers in de overgang?
Gestandaardiseerde zilverkaars vermindert opvliegers en overgangsklachten matig maar aantoonbaar beter dan een neppil, en…
Ja · Redelijk bewijs
Kun je de overgang uitstellen met leefstijl of voeding?
Roken vermijden, minder rood vlees en meer citrusvruchten en vette vis lijken je menopauzeleeftijd gunstig te beïnvloeden.…
Voorlopig bewijs
Wat helpt tegen overgangsklachten zoals opvliegers en stemmingswisselingen?
Hormoontherapie werkt het best tegen opvliegers en nachtelijk zweten. Wie dat niet kan of wil, heeft keuze uit bewezen…
Sterk bewijs
Welke klachten komen het vaakst voor in de overgang?
De meeste vrouwen krijgen in de overgang meerdere klachten tegelijk. Gewrichts- en spierpijn, vermoeidheid, slaapproblemen en…
Vergroot de menopauze bij vrouwen de kans op gewrichtspijn of gewrichtsklachten?
De menopauze vergroot bij de meeste vrouwen de kans op gewrichtspijn en artrose; het helpt om overgewicht te vermijden, actief…
Daalt mijn groeihormoon met de jaren, en is dat erg?
Je groeihormoon daalt inderdaad sterk met de jaren. Dat terugdraaien met hormooninjecties levert bij gezonde ouderen weinig op…
Ja · Sterk bewijs
Is testosteron belangrijk voor vrouwen?
Testosteron is ook voor vrouwen een belangrijk hormoon. Het sterkste bewijs gaat over seksueel verlangen na de menopauze: via…
Krijgen mannen ook osteoporose?
Mannen krijgen zeker osteoporose en lopen na een eerste breuk zelfs meer risico op een vervolgbreuk of overlijden dan vrouwen.…
Verstoort de overgang mijn slaap, en wat helpt daartegen?
De overgang verstoort je slaap echt, vooral door opvliegers en hormonale veranderingen. Cognitieve gedragstherapie voor…
Ja · Redelijk bewijs
Verandert mijn gewicht en stofwisseling tijdens de overgang?
Tijdens de overgang verdubbelt de snelheid van vetopbouw en verlies je spiermassa, ook als de weegschaal dat niet laat zien.…
Wat doet het stresshormoon cortisol met mijn veroudering?
Een structureel te hoog cortisol versnelt spierverlies en verstoort je stofwisseling, en dat effect is reëel. Goede slaap en…
Heeft het zin om mijn hormonen te laten testen als ik me futloos voel?
Begin bij aanhoudende futloosheid met een schildkliertest (TSH en vrij T4): dat is de best onderbouwde eerste stap. Andere…
Ja · Redelijk bewijs
Wat doet de overgang op lange termijn met mijn hart en botten?
De overgang vergroot op de lange termijn je risico op hart- en vaatziekten én botontkalking, en dat effect is groter bij een…
Daalt testosteron bij mannen met de leeftijd, en moet je daar iets aan doen?
Testosteron daalt bij mannen echt met de leeftijd. TRT is alleen goed onderbouwd bij mannen met vastgesteld hypogonadisme én…
Ja · Sterk bewijs
Kun je DNA-schade door veroudering tegengaan met je leefstijl?
Op basis van de beschikbare bron kan niet worden gezegd of leefstijl DNA-schade door veroudering tegengaat; de studie gaat…
Onvoldoende bewijs
Hoe weet ik of ik risico loop op osteoporose?
De risicofactoren voor osteoporose zijn goed onderbouwd. Herken je er meerdere bij jezelf, dan is een gesprek met je arts en…
Redelijk bewijs
Is hormoontherapie bij de overgang veilig en zinvol?
Voor vrouwen met hinderlijke overgangsklachten is hormoontherapie de best onderbouwde behandeling. Maar wat slim is, hangt af…
Redelijk bewijs
Daalt mijn libido na mijn 40e, en kan ik daar iets aan doen?
Een libidodaling na je veertigste is normaal maar niet onvermijdelijk. Voor mannen met een vastgesteld laag testosteron én…
Ja · Redelijk bewijs
Wat doet je schildklier met je stofwisseling en energie?
Een goed werkende schildklier bepaalt rechtstreeks je energieverbruik, gewicht en cholesterol. Heb je last van aanhoudende…
Helpen DHEA of groeihormoon tegen ouder worden, of is het link?
DHEA heeft bescheiden, bewezen voordelen bij mensen met een bijnierstoornis, maar bij gezonde mensen zijn de effecten…
Redelijk bewijs
Bestaat er een mannenovergang?
Een mannenovergang bestaat wel degelijk, maar verloopt zo geleidelijk dat veel mannen de klachten niet herkennen als…
Wat gebeurt er precies in de perimenopauze, en wat helpt ertegen?
Hormoontherapie met oestrogeen is voor vrouwen zonder contra-indicaties de best onderbouwde aanpak voor opvliegers, nachtelijk…
Ja · Redelijk bewijs
Welke supplementen helpen echt bij de overgang?
Soja-isoflavonen hebben de sterkste onderbouwing bij opvliegers, en vitamine D is zeker zinvol als je een tekort hebt of…
Redelijk bewijs
Hoe kan je zaadkwaliteit en -kwantiteit verhogen als je 40+ bent?
Zaadkwaliteit na je veertigste verbeteren is mogelijk via leefstijlaanpassingen en, als je een spatader hebt, een operatieve…
Redelijk bewijs
Helpt testosteron gebruiken als je boven de 50 bent en kan het gevaarlijk zijn?
Testosteron kan zinvol zijn voor mannen boven de 50 met een medisch vastgesteld testosterontekort, maar is geen middel voor…
Ja · Sterk bewijs