Beantwoorde vragen
Hormonen
99 beantwoorde vragen · 697 onderzoeken
Alle onderwerpenVoeding & preventieSpieren & bewegingHart & bloedvatenHersenen & geheugenKankerInterventies & middelenSlaapVerouderingsklokkenCellen & DNADarmen & microbioomHuidHormonenImmuunsysteemBottenStofwisseling
Verlies je spieren door de menopauze?
Ja, de menopauze versnelt spierverlies, en postmenopauzale vrouwen verliezen meer spiermassa dan mannen van dezelfde leeftijd.…
Hoe merk je de perimenopauze aan je hormonen?
In de perimenopauze stijgt FSH als eerste en daalt inhibine B, terwijl oestradiol aanvankelijk gewoon of zelfs verhoogd…
Zijn erectieproblemen een vroeg teken van hartziekte?
Erectieproblemen door slechte doorbloeding gaan een hartinfarct of beroerte gemiddeld 2 tot 5 jaar vooraf. Laat je bij dit…
Wat vertelt testosterontherapie ons over sterfte aan alle oorzaken?
Testosterontherapie verlaagt de sterfte aan alle oorzaken niet aantoonbaar, maar verhoogt die ook niet. Houd wel rekening met…
Is periodiek vasten geschikt voor vrouwen boven de veertig?
Periodiek vasten is voor vrouwen boven de veertig, ook na de overgang, een werkbare aanpak voor gewichtsbeheersing en een…
Ja · Redelijk bewijs
Verminderen fyto-oestrogenen in soja overgangsklachten?
Soja-isoflavonen kunnen opvliegers iets verminderen, maar het effect is bescheiden en de studies spreken elkaar genoeg tegen…
Redelijk bewijs
Voorkomt omega 3 een postnatale depressie?
Omega-3 supplementen voorkomen een postnatale depressie niet aantoonbaar, en ook als behandeling is de onderbouwing nog te…
Nee · Redelijk bewijs
Kunnen GLP-1-agonisten cellen in de alvleesklier regenereren?
GLP-1-agonisten zorgen voor herstel van bètacellen bij knaagdieren, maar of dit ook bij mensen gebeurt is nog niet aangetoond.…
Welke hormoonwaarden zijn kenmerkend voor de perimenopauze en menopauze?
Kenmerkend zijn een vroege daling van AMH en inhibine B, gevolgd door een stijging van FSH en een late daling van oestradiol.…
Hoe veranderen je hormoonwaarden gedurende je menstruatiecyclus?
Je hormoonwaarden volgen een herkenbaar patroon door de cyclus: oestrogeen en progesteron stijgen en dalen op vaste momenten,…
Welke hormoonwaarden horen bij het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS)?
Bij PCOS zijn verhoogde mannelijke hormonen, een verstoorde verhouding tussen LH en FSH, en een slechtere reactie op insuline…
Wat zijn normale hormoonwaarden voor vrouwen en hoe laat je die testen?
Er bestaat geen universele norm voor hormoonwaarden bij vrouwen: ze hangen af van leeftijd, cyclusfase en meetmethode. Laat…
Redelijk bewijs
Is periodiek vasten veilig tijdens de zwangerschap?
Voor gezonde zwangere vrouwen lijkt vasten de grote risico's zoals vroeggeboorte of te laag geboortegewicht niet te verhogen,…
Redelijk bewijs
Kan oestrogeencrème helpen bij ontsteking van de urinewegen?
Oestrogeencrème lokaal aangebracht verlaagt het risico op terugkerende urineweginfecties bij vrouwen na de menopauze duidelijk…
Ja · Redelijk bewijs
Doet vaginale oestrogeentherapie meer dan klachten verlichten?
Vaginale oestrogeen doet meer dan klachten verlichten: het halveert ruwweg het risico op terugkerende urineweginfecties en…
Sterk bewijs
Welke rol spelen hormonen bij psychische klachten?
Hormonen, en cortisol in het bijzonder, spelen bij een deel van de psychische klachten een aanwijsbare rol, maar de…
Redelijk bewijs
Hoe laat je je hormoonwaarden testen tijdens de perimenopauze?
Hormoontesten tijdens de perimenopauze zijn lastig te interpreteren: AMH is de meest praktische keuze, maar geeft geen…
Redelijk bewijs
Welke hormoonwaarden worden getest bij de overgang?
Bij de overgang worden vooral FSH, LH, oestradiol, progesteron, testosteron en AMH gemeten; verhoogd FSH samen met gedaald…
Hoe verandert je lipidenprofiel na de menopauze?
Na de menopauze verslechtert het lipidenprofiel aantoonbaar door de daling van oestrogeen. Regelmatig bewegen en matig minder…
Redelijk bewijs
Waarom worden botten brozer na de overgang, en wat helpt daartegen?
De overgang veroorzaakt botverlies doordat oestrogeen wegvalt en de balans tussen botafbraak en botopbouw verstoort. Er zijn…
Redelijk bewijs
Wat helpt om als vrouw je libido te verhogen?
Er zijn meerdere goed onderbouwde opties, afhankelijk van je levensfase: voor vrouwen na de overgang heeft transdermaal…
Redelijk bewijs
Bepalen je hormonen mee hoe snel je veroudert?
Hormonen beïnvloeden veroudering wel degelijk, maar sturen het niet volledig. Vetverdeling, spiermassa en ontstekingsprocessen…
Werkt een cortisol-cocktail (adrenal cocktail) echt?
Een adrenal cocktail werkt niet, omdat de aandoening die hij zou moeten behandelen niet bestaat als erkende diagnose. Heb je…
Nee · Sterk bewijs
Verhoogt fadogia agrestis je testosteron?
Gebruik het niet. Er is nauwelijks menselijk bewijs dat fadogia agrestis testosteron verhoogt, het is in de EU niet toegelaten…
Onvoldoende bewijs
Helpt hormoontherapie vrouwen gezonder oud te worden?
Hormoontherapie verlicht menopauzale klachten goed en heeft positieve aanwijzingen voor botten en stofwisseling, maar de…
Redelijk bewijs
Wat doet de overgang met je risico op hart- en vaatziekten?
De overgang verhoogt je risico op hart- en vaatziekten aantoonbaar, vooral door ongunstige veranderingen in vet, cholesterol…
Werkt shilajit echt als supplement?
Shilajit heeft voor specifieke doelen, zoals testosteron bij mannen van 45 tot 55 jaar en botgenezing, positieve resultaten…
Redelijk bewijs
Verhoogt boron je testosteron?
De twee gerandomiseerde studies bij mannen tonen geen effect op testosteron; de enige kleine studie die bij mannen wel een…
Nee · Voorlopig bewijs
Werkt tongkat ali echt voor je testosteron?
Gebruik het niet, ook al verhoogt het je testosteron waarschijnlijk wel. De Europese voedselautoriteit EFSA vond aanwijzingen…
Ja · Redelijk bewijs
Wat doet de overgang of menopauze met je darmflora?
Tijdens de overgang verschuiven specifieke bacteriesoorten in je darmflora en verwerken je darmbacteriën oestrogeen minder…
Hoe weet ik of mijn stemmingswisselingen hormonaal zijn of iets anders?
Het cyclische patroon van je klachten is het beste onderscheidingspunt: treden ze alleen op in de twee weken vóór je…
Wat is het verband tussen schildklier en afweer?
Er is een duidelijk en goed omschreven verband: auto-immuunziekten van de schildklier ontstaan doordat het afweersysteem de…
Maakt overgewicht je hormonen echt slechter?
Overgewicht verstoort je hormonen op meerdere manieren tegelijk, en dit is geen toevallige samenhang. Bij mannen daalt…
Kan een ongezond dieet je puberteit vroeger laten beginnen?
Een calorierijk dieet met veel dierlijk eiwit en weinig vezels vergroot bij meisjes de kans op vroegere puberteit, vooral als…
Ja · Redelijk bewijs
Hoe beïnvloedt je lichaamsvet de aanmaak van hormonen als je ouder bent?
Lichaamsvet beïnvloedt je hormoonhuishouding op oudere leeftijd flink: meer buikvet verstoort de insulinegevoeligheid, en…
Kunnen hormonen verklaren waarom vrouwen gemiddeld langer leven dan mannen?
Geslachtshormonen dragen waarschijnlijk bij aan de langere levensduur van vrouwen, maar ze verklaren het verschil niet…
Wat doet cafeïne met je stresshormonen als je er veel van drinkt?
Veel cafeïne verhoogt je cortisol, vooral bij stress of inspanning en later op de dag; je went er gedeeltelijk aan, maar het…
Kan een tekort aan vitamine D je hormonen beïnvloeden?
Een vitamine D-tekort verstoort de hormoonspiegel, met name via een stijging van het bijschildklierhormoon PTH, wat je botten,…
Heeft de hoeveelheid spiermassa die je hebt invloed op je hormoonbalans?
Meer spiermassa verbetert je insulinegevoeligheid en hangt samen met gunstigere hormoonwaarden na training, maar de sterkste…
Waarom krijg je na de bevalling schildklierproblemen?
Na de bevalling trekt de rem op het afweersysteem er abrupt af, wat bij vrouwen met een onderliggende aanleg voor…
Kan een lage bloedsuiker je hormonen ontregelen en hoe merk je dat?
Een lage bloedsuiker gooit direct stresshormonen omhoog en geeft klachten als trillen, zweten en prikkelbaarheid. Wie dit…
Ja · Redelijk bewijs
Wat doet chronisch slaaptekort met je vruchtbaarheid?
Chronisch slaaptekort en frequente slapeloosheid zijn in meerdere grote studies gelinkt aan een lagere zwangerschapskans en…
Hebben mannelijke hormonen invloed op hoe snel mannen verouderen?
Dalend testosteron versnelt meetbare veroudering van spieren, botten en seksuele functie, maar voor stemming en huid zijn de…
Wat doet te veel of te weinig jodium met je schildklier?
Zowel te weinig als te veel jodium kan de schildklier ontregelen; zorg dat je dagelijks voldoende binnenkrijgt, maar vermijd…
Waarom krijgen vrouwen na de overgang last van angstklachten?
Schommelende oestrogeenspiegels verstoren hersensystemen die angst en stemming regelen, waardoor sommige vrouwen tijdens de…
Is er een verband tussen hormonen en dementierisico?
Er zijn stevige aanwijzingen dat schildklierhormonen, geslachtshormonen en stresshormonen alle een rol spelen bij het…
Wat doet steroïden gebruiken (zoals bij sport) met je botten?
Steroïden bij sport lijken op korte termijn botopbouw te stimuleren, maar ze ontwrichten je hormoonhuishouding op een manier…
Wat doet langdurig de pil slikken met je hormonen na stoppen?
Na het stoppen met de pil herstelt je hormoonhuishouding zich doorgaans binnen enkele weken tot maanden, ongeacht hoe lang je…
Kan een laag progesteronniveau klachten geven vóór de overgang?
Een laag progesteronniveau kan klachten geven vóór de overgang, maar of het de echte oorzaak is of een bijverschijnsel, is…
Voorlopig bewijs
Wat heeft schildklierproblemen te maken met osteoporose?
Zowel een te actieve als een te trage schildklier vergroot de kans op osteoporose. Als je een schildklierprobleem hebt, is het…
Heeft zonlicht invloed op je hormonen en hoe dan?
Zonlicht beïnvloedt meerdere hormonen tegelijk: het stimuleert vitamine D en bèta-endorfine, onderdrukt melatonine en kan bij…
Ja · Redelijk bewijs
Kunnen eetproblemen zoals anorexia blijvende botschade geven?
Anorexia kan blijvende botschade veroorzaken, zeker als de ziekte begint tijdens de puberteit. Vroeg herstel is cruciaal;…
Wat is het verband tussen je schildklier en depressieve klachten?
Er is een duidelijk verband tussen schildklierproblemen en depressieve klachten, al is de precieze richting van de invloed nog…
Hebben mannen ook oestrogeen nodig voor hun gezondheid?
Ja, mannen hebben oestrogeen nodig voor sterke botten, gezonde bloedvaten en vruchtbaarheid. Zowel een tekort als een teveel…
Wat doet zwangerschap op de lange termijn met je hormoonhuishouding?
Zwangerschap en borstvoeding brengen meetbare, soms langdurige hormoonveranderingen mee, waarvan de genitourinaire klachten…
Kan stress je onvruchtbaar maken?
Extreme of langdurige stress die de cyclus ontregelt, kan de vruchtbaarheid wél schaden; of gewone dagelijkse stress…
Voorlopig bewijs
Kan schildklierproblemen je geheugen en concentratie verslechteren?
Een duidelijk onderactieve of overactieve schildklier kan je geheugen, concentratie en stemming merkbaar beïnvloeden. Bij…
Ja · Redelijk bewijs
Wat zijn hormoonverstoorders en zitten die echt in alledaagse producten?
Hormoonverstoorders zitten aantoonbaar in heel veel alledaagse producten en zijn meetbaar in het menselijk lichaam. Volledig…
Sterk bewijs
Helpt intermittent fasting om je insuline te verbeteren?
Vasten verbetert waarschijnlijk je insulinewaarden, maar de meeste studies zijn klein en kortlopend. Vroeg op de dag eten…
Ja · Redelijk bewijs
Kan sporten je hormoonniveau's echt verbeteren als je ouder bent?
Ja, sporten verhoogt aantoonbaar verschillende hormoonspiegels bij mensen boven de 40. Het sterkste praktische voordeel zit in…
Ja · Redelijk bewijs
Klopt het dat vrouwen biologisch langzamer verouderen dan mannen?
Meerdere studies bevestigen dat vrouwen biologisch jonger zijn dan mannen van dezelfde leeftijd, maar vrouwen brengen hun…
Waarom slaap je slechter als je ouder wordt?
Slechter slapen met het ouder worden is goed gedocumenteerd en heeft meerdere oorzaken, waaronder hersenveranderingen en bij…
Redelijk bewijs
Wat doet chronisch stress met je gewicht op de lange termijn?
Onderzoek laat zien dat chronische stress op de lange termijn de kans op gewichtstoename vergroot, met name buikvet, via…
Kan te weinig eten je hormonen ontregelen?
Zelfs een tijdelijk, flink calorietekort kan bij gezonde vrouwen de slaap en reproductieve hormonen ontregelen; ook de timing…
Ja · Redelijk bewijs
Hoe beïnvloedt je darmmicrobioom je hormoonbalans?
Je darmmicrobioom stuurt via enzymen, vergistingsproducten en galzuren meerdere hormonen aan, van oestrogeen tot…
Wat doet alcohol met je hormonen als je het regelmatig drinkt?
Regelmatig overmatig drinken verstoort aantoonbaar meerdere hormoonassen tegelijk, met gevolgen voor vruchtbaarheid,…
Verhoogt het gebruik van de anticonceptiepil mijn kans op kanker?
De pil verlaagt het risico op eierstok- en baarmoederkanker aantoonbaar, maar verhoogt bij langdurig gebruik of gebruik vóór…
Redelijk bewijs
Kun je vruchtbaarheid als vrouw langer bewaren met je leefstijl?
Onderzoek laat zien dat een gezond gewicht meetbaar samenhangt met een betere vruchtbaarheid. Of leefstijl aanpassen de…
Redelijk bewijs
Maakt de menopauze je huid sneller oud?
De menopauze versnelt het verlies van collageen, vochtvasthoudend vermogen en huiddikte merkbaar, maar vlekken en huidkanker…
Wat doet je oestrogeenspiegel met je geheugen en concentratie?
Oestrogeen heeft een meetbare invloed op geheugen en concentratie, en de daling tijdens de perimenopauze gaat bij veel vrouwen…
Kan je schildklier normaal zijn bij de test maar toch klachten geven?
Ja, een normale testuitslag sluit schildkliergerelateerde klachten niet uit. Houd je na een normale uitslag toch klachten,…
Kan slechte slaap je hormonen permanent in de war schoppen?
Slechte slaap brengt je hormonen meetbaar in de war, maar 'permanent' is te zwart-wit: bij kortdurend slaaptekort herstelt…
Wat doet chronisch hoge cortisol met je buikvet en bloedsuiker?
Chronisch hoge cortisol vergroot aantoonbaar het diepe buikvet en verstoort de bloedsuikerregeling, wat op termijn…
Wat doet chronische stress met je cortisol op lange termijn?
Chronische stress ontregelt je cortisolsysteem merkbaar: je dagritme vlakt af, je afweer, slaap en emotionele veerkracht…
Wat is een gezonde HbA1c-waarde?
Bij gezonde volwassenen ligt een normale HbA1c tussen ruwweg 4,79% en 6,15%, met een gemiddelde van 5,47%. Zit je daarboven,…
Helpen zilverkaars of rode klaver tegen opvliegers in de overgang?
Rode klaver vermindert opvliegers mogelijk licht; voor zilverkaars is het bewijs tegenstrijdig. Beide middelen kunnen een…
Voorlopig bewijs
Kun je de overgang uitstellen met leefstijl of voeding?
Roken vermijden, minder rood vlees en meer citrusvruchten en vette vis lijken je menopauzeleeftijd gunstig te beïnvloeden.…
Voorlopig bewijs
Wat helpt tegen overgangsklachten zoals opvliegers en stemmingswisselingen?
Hormoontherapie werkt het best tegen opvliegers en nachtelijk zweten. Wie dat niet kan of wil, heeft keuze uit bewezen…
Sterk bewijs
Welke klachten komen het vaakst voor in de overgang?
De meest voorkomende overgangsklachten zijn gewrichts- en spierpijn, vermoeidheid en slaapproblemen; opvliegers zijn het meest…
Vergroot de menopauze de kans op gewrichtspijn?
De menopauze vergroot bij de meeste vrouwen de kans op gewrichtspijn en artrose; het helpt om overgewicht te vermijden, actief…
Daalt mijn groeihormoon met de jaren, en is dat erg?
Je groeihormoon daalt inderdaad sterk met de jaren. Dat terugdraaien met hormooninjecties levert bij gezonde ouderen weinig op…
Ja · Sterk bewijs
Is testosteron belangrijk voor vrouwen?
Testosteron is voor vrouwen een fysiologisch relevant hormoon, met het sterkste bewijs voor seksueel verlangen en seksuele…
Krijgen mannen ook osteoporose?
Mannen krijgen wel degelijk osteoporose, en de gevolgen van een breuk zijn voor hen gemiddeld ernstiger dan voor vrouwen.…
Verstoort de overgang mijn slaap, en wat helpt daartegen?
De overgang verstoort je slaap echt, vooral door opvliegers en hormonale veranderingen. Een praatvorm van therapie gericht op…
Ja · Redelijk bewijs
Verandert mijn gewicht en stofwisseling tijdens de overgang?
Tijdens de overgang verandert je lichaamssamenstelling ingrijpend: meer vetmassa, minder spieren en meer gevaarlijk buikvet.…
Wat doet het stresshormoon cortisol met mijn veroudering?
Een structureel te hoog cortisol versnelt spierverlies en verstoort je stofwisseling, en dat effect is reëel. Goede slaap en…
Heeft het zin je hormonen te laten testen bij futloosheid?
Als je naast futloosheid ook andere klachten hebt zoals gewichtstoename, kouwelijkheid of stemmingsproblemen, loont…
Ja · Redelijk bewijs
Wat doet de overgang op lange termijn met mijn hart en botten?
De overgang vergroot op de lange termijn je risico op hart- en vaatziekten én botontkalking, en dat effect is groter bij een…
Daalt testosteron bij mannen met de leeftijd?
Testosteron daalt bij mannen echt met de leeftijd. Testosterontherapie is alleen goed onderbouwd bij mannen met vastgesteld…
Ja · Sterk bewijs
Kun je DNA-schade door veroudering tegengaan met je leefstijl?
Stoppen met roken, regelmatig bewegen en veel groenten eten verminderen aantoonbaar DNA-schade; antioxidantensupplementen…
Ja · Redelijk bewijs
Hoe weet ik of ik risico loop op osteoporose?
Je kunt je risico goed inschatten aan de hand van leeftijd, geslacht, hormoongeschiedenis, medicijngebruik en leefstijl. Heb…
Sterk bewijs
Is hormoontherapie bij de overgang veilig en zinvol?
Hormoontherapie is zinvol voor overgangssymptomen en botbescherming, maar de veiligheid hangt sterk af van wanneer je start,…
Ja · Sterk bewijs
Daalt je libido na je 40e, en wat kun je doen?
Een libidodaling na je veertigste is normaal maar niet onvermijdelijk. Voor mannen met een vastgesteld laag testosteron én…
Ja · Redelijk bewijs
Helpen DHEA of groeihormoon tegen ouder worden, of is het link?
Voor gezonde ouderen zonder hormoonprobleem levert DHEA weinig op en is het niet zonder risico. Heb je een vastgestelde…
Nee · Voorlopig bewijs
Bestaat er een mannenovergang?
Een mannenovergang bestaat wel degelijk, maar verloopt zo geleidelijk dat veel mannen de klachten niet herkennen als…
Wat gebeurt er precies in de perimenopauze, en wat helpt ertegen?
De perimenopauze brengt klachten door hormonale schommelingen, van opvliegers en slaapproblemen tot botafname en…
Redelijk bewijs
Welke supplementen helpen echt bij de overgang?
Rode-klaverisoflavonen en zwarte cohosh hebben de sterkste onderbouwing voor minder opvliegers, soja-isoflavonen helpen ook…
Redelijk bewijs
Hoe kan je zaadkwaliteit en -kwantiteit verhogen als je 40+ bent?
Er zijn nog geen interventies bewezen die zaadkwaliteit bij mannen van 40+ betrouwbaar verbeteren; antioxidanten geven een…
Voorlopig bewijs
Helpt testosteron na je 50e en is het gevaarlijk?
Testosteron kan zinvol zijn voor mannen boven de 50 met een medisch vastgesteld testosterontekort, maar is geen middel voor…
Ja · Sterk bewijs