Heeft het zin om mijn hormonen te laten testen als ik me futloos voel?

Ja, gericht hormoononderzoek heeft zin bij aanhoudende futloosheid. Maar dan wel gericht: het gaat om het opsporen van een specifieke oorzaak, niet om zomaar 'even alles checken'. Welke test nuttig is, hangt af van je klachten, leeftijd en voorgeschiedenis.

De beste eerste stap is een schildkliertest (TSH en vrij T4). Een trage schildklier is een bekende oorzaak van vermoeidheid en treft ongeveer 1 op de 300 mensen, vaker vrouwen en ouderen. Je kunt dit niet zelf voelen of zien; alleen bloedonderzoek geeft uitsluitsel. Dit is de best onderbouwde hormonale test bij futloosheidsklachten.

Een andere mogelijke oorzaak is dat je bijnieren te weinig cortisol aanmaken. Vermoeidheid komt voor bij 50 tot 95 procent van de mensen met die aandoening. Toch is dit zeldzaam, minder dan 279 per miljoen mensen, tenzij je langdurig hoge doses cortisonmedicijnen hebt geslikt. In dat geval is testen zeker de moeite waard.

Als de hypofyse te weinig hormonen aanmaakt, kan dat ook aanhoudende vermoeidheid geven. Het gaat om 300 tot 455 gevallen per miljoen mensen. Dit is geen standaardcheck, maar overweeg het als je naast futloosheid ook last hebt van lage bloeddruk, koudegevoeligheid of vruchtbaarheidsproblemen.

Bij sporters met aanhoudende vermoeidheid en prestatieverlies wordt hormoonmeting onderzocht als hulpmiddel, maar er bestaat nog geen betrouwbare standaardtest voor overtrainingssyndroom. Hormoonwaarden alleen zijn hier onvoldoende. Bij dialysepatiënten bleek dat standaard hormoonwaarden de vermoeidheid helemaal niet konden verklaren. Dat laat zien dat hormoononderzoek niet altijd het antwoord geeft, zeker niet als de oorzaak elders ligt, bijvoorbeeld bij depressie of een chronische ziekte.