Wat is een gezonde HbA1c-waarde?
Er bestaat geen vaste 'gezonde' HbA1c-waarde: lager binnen het normale bereik lijkt beter, maar hoe laag optimaal is, hangt ook af van je persoonlijke omstandigheden. Bespreek je uitslag met je arts als je zwanger bent of risicofactoren hebt.
De officiële grens voor diabetes ligt bij 48 mmol/mol (ongeveer 6,5%). Waarden daaronder gelden als 'normaal', maar wat precies een gezonde waarde is, is niet zo zwart-wit als die grens doet vermoeden. Er bestaan ook twee verschillende meetsystemen, waardoor dezelfde uitkomst als een percentage of als mmol/mol kan verschijnen. Dat geeft soms verwarring bij het vergelijken van uitslagen.
Binnen het normale bereik lijkt lager ook echt beter. Groot Brits onderzoek onder meer dan 41.000 mensen liet zien dat wie aan de bovenkant van het normale bereik zit, al licht dunnere zenuwcellen in het netvlies heeft dan wie lager zit. Of dit effect op de lange termijn ook gevolgen heeft voor je gezichtsvermogen, is niet zeker, maar het wijst erop dat 'officieel normaal' niet hetzelfde is als 'optimaal'.
Bij zwangerschap geldt dat nog sterker. Een HbA1c tussen 5,5 en 5,9% (officieel nog normaal) was in meerdere studies gelinkt aan ruim twee keer zoveel kans op vroeggeboorte en bijna twee keer zoveel kans op een te zwaar kind, vergeleken met vrouwen met een lagere waarde. Bij pre-eclampsie (een gevaarlijke zwangerschapscomplicatie met hoge bloeddruk) was het risico zelfs meer dan drie keer zo hoog. Dat gold ook voor vrouwen zonder een officiële diagnose zwangerschapsdiabetes.
HbA1c is bovendien niet voor iedereen even betrouwbaar als maat voor bloedsuiker. De levensduur van rode bloedcellen verschilt per persoon, en dat beïnvloedt de uitslag. Wie een kortere levensduur van rode bloedcellen heeft, krijgt een lagere HbA1c te zien, ook als de bloedsuiker eigenlijk hoger is. Andersom geldt ook. Dit betekent dat dezelfde getal bij de ene persoon een andere werkelijkheid kan weerspiegelen dan bij een andere.
De claims zijn gebaseerd op observationeel onderzoek en grote databankstudies (waaronder UK Biobank met 41.000+ deelnemers en een Chinese cohortstudie met 5600+ zwangeren). Er zijn geen interventie- of gerandomiseerde studies in de bron opgenomen. Causale uitspraken zijn daardoor beperkt.