Kan oestrogeencrème helpen bij ontsteking van de urinewegen?
Oestrogeencrème lokaal aangebracht verlaagt het risico op terugkerende urineweginfecties bij vrouwen na de menopauze duidelijk aantoonbaar. Oestrogeenpillen helpen hierbij niet; bespreek de crème met je arts als je regelmatig last hebt van blaasontstekingen.
Na de menopauze daalt het oestrogeengehalte, en dat heeft direct gevolgen voor het slijmvlies van de blaas en de vagina. Het weefsel wordt dunner en droger, de zuurgraad stijgt, en beschermende bacteriën (zoals Lactobacillen) verdwijnen gedeeltelijk. Daardoor kunnen ziekteveroorzakende bacteriën makkelijker voet aan de grond krijgen, en neemt het risico op terugkerende urineweginfecties toe.
Lokaal aangebrachte oestrogeencrème kan dat risico flink terugdringen. Vijf studies met in totaal 1936 vrouwen laten zien dat het aantal terugkerende infecties met ongeveer 58% daalt ten opzichte van placebo. Dat is een duidelijk en consistent effect. De crème verlaagt ook de vaginale zuurgraad, wat waarschijnlijk een van de verklaringen is: een lagere pH maakt de omgeving ongunstiger voor schadelijke bacteriën.
Hogere wekelijkse doseringen van 850 microgram of meer lijken in de beschikbare studies te leiden tot betere bescherming, waarbij 51 tot 100% van de vrouwen infectievrij bleef gedurende de follow-up. Over de ideale dosering bestaat nog geen zekerheid, want dit verband is nog maar in een beperkt aantal studies onderzocht.
Orale oestrogeenpillen werken bij dit probleem niet. Drie studies met 2766 vrouwen zagen geen verschil met placebo. Het lijkt er dus op dat het effect lokaal moet plaatsvinden: via de crème direct op het slijmvlies, niet via de bloedsomloop.
Bijwerkingen van de crème, zoals irritatie, jeuk of een branderig gevoel, worden gemeld maar waren in de studies niet significant vaker dan bij placebo. Ernstige klachten lijken zeldzaam. Heb je twijfels of de crème bij jou past, bespreek dat dan met je huisarts of gynaecoloog.
Dit antwoord rust op een meta-analyse van vijf studies met 1936 deelnemers voor de lokale crème, en drie studies met 2766 deelnemers voor de orale variant. De onderzoekers beoordeelden het bewijs als redelijk sterk voor de hoofduitkomst (risicoreductie terugkerende infecties), maar als dun voor dosering en bijwerkingen. Het mechanisme via de vaginale pH is onderbouwd door slechts twee studies.
Kan vaginale oestrogeentherapie meer doen dan alleen klachten verlichten, zoals urineweginfecties voorkomen of zelfs je leven verlengen?
Vaginale oestrogeen doet meer dan klachten verlichten: het halveert ruwweg het risico op terugkerende urineweginfecties en vermindert blaasklachten. Of het ook het leven verlengt, weet niemand; dat is nooit onderzocht.
Hebben mannen ook oestrogeen nodig voor hun gezondheid?
Ja, mannen hebben oestrogeen nodig voor sterke botten, gezonde bloedvaten en vruchtbaarheid. Zowel een tekort als een teveel is schadelijk, dus het gaat om de juiste balans.
Helpt hormoontherapie vrouwen gezonder oud te worden?
Hormoontherapie verlicht menopauzale klachten goed en heeft positieve aanwijzingen voor botten en stofwisseling, maar de effecten op hart en hersenen zijn onzeker en persoonsafhankelijk. Of het voor jou zinvol is, hangt sterk af van je klachten, timing en gezondheidsgeschiedenis: bespreek het met je arts.
Is hormoontherapie bij de overgang veilig en zinvol?
Hormoontherapie werkt uitstekend tegen opvliegers en vaginale klachten, maar of het voor jou veilig is hangt af van je leeftijd, het type therapie en hoe lang je het gebruikt. Bespreek timing, toedieningsvorm en risicofactoren goed met je arts.
Helpt testosteron gebruiken als je boven de 50 bent en kan het gevaarlijk zijn?
Testosteron kan zinvol zijn voor mannen boven de 50 met een medisch vastgesteld testosterontekort, maar is geen middel voor iedereen die ouder wordt: de voordelen zijn echt, de risico's ook, en een arts moet de indicatie stellen.