Krijgen mannen ook osteoporose?
Mannen krijgen wel degelijk osteoporose, en de gevolgen van een breuk zijn voor hen gemiddeld ernstiger dan voor vrouwen. Slechts 1 op de 10 mannen met osteoporose krijgt behandeling, dus als je risicofactoren hebt, is het de moeite waard dat met je arts te bespreken.
Ja, mannen krijgen ook osteoporose. Ongeveer 40% van alle osteoporotische botbreuken wereldwijd treedt op bij mannen. In het negende levensdecennium heeft 4% van de mannen een polsbreuk gehad, 7% een wervelbreuk en 5% een heupbreuk. Het is dan ook een erkend volksgezondheidsprobleem.
Mannen beginnen botmassa te verliezen vanaf ongeveer hun 35e jaar. Ze hebben van nature grotere en dichtere botten dan vrouwen, en verliezen over hun hele leven minder botmassa. Daardoor krijgen ze minder vaak een breuk, maar het risico verdwijnt dus niet. Na een heupbreuk gaat het bij mannen ernstiger: ze overlijden vaker dan vrouwen na zo'n breuk, en het risico op een volgende breuk is bij hen ook groter.
Bij mannen is in 40 tot 55% van de gevallen een onderliggende oorzaak aantoonbaar. De meest voorkomende zijn een te lage testosteronproductie (gevonden bij tot 20% van de mannen met wervelbreuken), langdurig gebruik van corticosteroïden zoals prednison, en overmatig alcoholgebruik. Ook maagoperaties, epilepsiebehandeling en bepaalde kankervormen kunnen meespelen. Bijzonder is de rol van oestrogeen: ook mannen maken dit hormoon aan in kleine hoeveelheden, en onderzoek toont dat de botdichtheid bij oudere mannen sterker samenhangt met de oestrogeenspiegel dan met de testosteronspiegel.
Toch wordt osteoporose bij mannen sterk onderbehandeld: slechts 10% van de mannen met osteoporose krijgt een adequate behandeling. Dat is zorgelijk, want er zijn goede opties. Medicijnen als alendronaat, denosumab en teriparatide verhogen de botdichtheid bij mannen met vergelijkbare effecten als bij vrouwen. Of ze ook daadwerkelijk breuken voorkomen is wat minder zeker, omdat de studies bij mannen kleiner waren en korter duurden. Als basis gelden voldoende calcium en vitamine D en regelmatig bewegen. Heb je risicofactoren als langdurig prednisongebruik of een te lage testosteronproductie, dan is het verstandig dit met je arts te bespreken.
Dit antwoord rust op meerdere grote bevolkingsstudies en systematische overzichten van de bestaande literatuur, waaronder onderzoek met lange follow-up bij oudere mannen. Het bewijs dat mannen osteoporose krijgen en dat de gevolgen ernstiger zijn dan bij vrouwen, is stevig. De onderbouwing voor medicijnen is wat dunner, omdat de studies bij mannen kleiner waren dan die bij vrouwen en breukreductie als eindpunt minder goed is onderzocht.
Hoe weet ik of ik risico loop op osteoporose?
Je kunt je risico goed inschatten aan de hand van leeftijd, geslacht, hormoongeschiedenis, medicijngebruik en leefstijl. Heb je meerdere risicofactoren, vraag dan je huisarts om een botdichtheidsmeting.
Helpt fysiotherapie echt als je al osteoporose hebt?
Begeleid bewegen helpt echt als je osteoporose hebt: het remt botverlies af, verbetert je balans en spierkracht, en vermindert valangst. Zoek een fysiotherapeut op voor een veilig en effectief programma op maat.
Helpt krachttraining tegen osteoporose net zo goed als medicijnen?
Krachttraining verbetert de botdichtheid aantoonbaar en biedt extra voordelen die medicijnen niet bieden, maar de twee zijn geen alternatieven voor elkaar: bij een serieus verhoogd fractuurrisico is medicatie sterker bewezen en vervang je die niet door te sporten.
Wat heeft schildklierproblemen te maken met osteoporose?
Zowel een te actieve als een te trage schildklier vergroot de kans op osteoporose. Als je een schildklierprobleem hebt, is het verstandig om met je arts te bespreken of je botten extra aandacht verdienen.
Hebben mensen met een donkere huidskleur meer risico op botontkalking?
Donkerhuidige mensen lopen meer kans op een vitamine D-tekort, maar dat betekent niet automatisch meer botontkalking. Of je daadwerkelijk risico loopt, hangt sterk af van je leeftijd, eetgewoonten en hoe vaak je buiten komt.
Hoe voorkom je botverlies als je afvalt op latere leeftijd?
Krachttraining tijdens het afvallen is de beste bescherming tegen botverlies, maar kan het niet volledig voorkomen. Combineer het met voldoende eiwitinname en bespreek het met je arts als je snel of veel gewicht verliest.