Beantwoorde vragen
Botten
69 beantwoorde vragen · 488 onderzoeken
Alle onderwerpenVoeding & preventieSpieren & bewegingHart & bloedvatenHersenen & geheugenKankerInterventies & middelenSlaapVerouderingsklokkenCellen & DNADarmen & microbioomHuidHormonenImmuunsysteemBottenStofwisseling
Helpt collageen bij vrouwen boven de vijftig?
Voor de huid is collageen bij vrouwen boven de vijftig redelijk goed onderbouwd: 2,5 tot 5 gram per dag gedurende 8 tot 12…
Ja · Redelijk bewijs
Maakt krachttraining je botten sterker na de overgang?
Krachttraining maakt botten na de overgang waarschijnlijk sterker, maar het effect op de botdichtheid is beperkt van omvang en…
Ja · Redelijk bewijs
Welke vitamine D-waarde is optimaal?
Voor botgezondheid is 50 nmol/l het meest aanvaarde streefniveau, bereikbaar met 800 IE vitamine D per dag. Of een hogere…
Redelijk bewijs
Hoeveel collageen per dag heeft zin?
Voor de huid werkt 2,5 tot 5 gram gehydrolyseerd collageen per dag na minstens 8 tot 12 weken aantoonbaar: let op het gehalte…
Redelijk bewijs
Zijn calciumsupplementen slecht voor je hart?
Calciumsupplementen gaan mogelijk gepaard met een verhoogd hartrisico, maar niet alle studies bevestigen dit. Haal calcium het…
Redelijk bewijs
Welke supplementen helpen aantoonbaar bij het versterken van botten?
Voor botversteviging is de combinatie calcium én vitamine D het best onderbouwd, vooral bij een tekort of verhoogd…
Sterk bewijs
Waarom worden botten brozer na de overgang, en wat helpt daartegen?
De overgang veroorzaakt botverlies doordat oestrogeen wegvalt en de balans tussen botafbraak en botopbouw verstoort. Er zijn…
Redelijk bewijs
Wat zegt een DEXA-scan wat een gewone botdichtheidsmeting niet zegt?
Een DEXA-scan geeft veel meer dan een enkel dichtheidsgetal: hij brengt ook wervelfracturen, botstructuur, spiermassa en zelfs…
Helpt krachttraining tegen osteoporose net zo goed als medicijnen?
Krachttraining verbetert de botdichtheid aantoonbaar en biedt extra voordelen die medicijnen niet bieden, maar de twee zijn…
Redelijk bewijs
Hoe voorkom je botverlies als je afvalt op latere leeftijd?
Krachttraining tijdens het afvallen is de beste bescherming tegen botverlies, maar kan het niet volledig voorkomen. Combineer…
Redelijk bewijs
Welke vorm vitamine K2 is beter: MK-4 of MK-7?
MK-7 wordt bij normale suppletiedoses daadwerkelijk opgenomen in het bloed, terwijl MK-4 op die dosis niet meetbaar stijgt.…
Redelijk bewijs
Hoeveel vitamine D moet je per dag nemen?
Voor gezonde volwassenen onder de 75 is extra vitamine D waarschijnlijk niet nodig. Voor kinderen, 75-plussers, zwangere…
Redelijk bewijs
Moet je vitamine D samen met vitamine K2 innemen?
Bij osteoporose is er redelijk bewijs dat vitamine K2 en D3 samen meer doen voor de botdichtheid dan elk apart; voor gezonde…
Redelijk bewijs
Heb je echt calciumsupplementen nodig voor sterke botten?
Of je calciumsupplementen nodig hebt hangt sterk af van je leeftijd en situatie: voor gezonde vrouwen vóór de overgang is er…
Redelijk bewijs
Waarom breken botten sneller naarmate je ouder wordt?
Botten worden met de leeftijd zowel dunner als kwetsbaarder door een combinatie van hormonale veranderingen, verslechterde…
Helpt krachttraining tegen botontkalking?
Krachttraining helpt de botdichtheid te verhogen of te behouden, maar het effect is bescheiden en botbreuken zijn nog niet…
Ja · Redelijk bewijs
Kun je op je vijftigste nog botmassa opbouwen?
Na je vijftigste is echte botopbouw waarschijnlijk niet meer haalbaar, maar je kunt het verlies wél flink beperken.…
Nee · Redelijk bewijs
Hoe gevaarlijk is een heupbreuk voor hoe lang je leeft?
Een heupbreuk verhoogt de kans op overlijden jarenlang sterk, zeker bij oudere mannen en mensen met andere ziekten. Snel…
Helpt fysiotherapie echt als je al osteoporose hebt?
Begeleid bewegen helpt echt als je osteoporose hebt: het remt botverlies af, verbetert je balans en spierkracht, en vermindert…
Ja · Sterk bewijs
Kan een tekort aan vitamine D je hormonen beïnvloeden?
Een vitamine D-tekort verstoort de hormoonspiegel, met name via een stijging van het bijschildklierhormoon PTH, wat je botten,…
Wat heeft je balans te maken met botbreuken voorkomen?
Slechte balans vergroot de kans op vallen en daarmee op botbreuken; gericht oefenen op je evenwicht kan dat risico met…
Zijn er voedingspatronen die bewezen botbreuken verminderen?
Gefermenteerde zuivel, voldoende groente en fruit, en een gevarieerd eetpatroon met eiwit en calcium zijn het best onderbouwd…
Ja · Redelijk bewijs
Hebben mensen met een donkere huidskleur meer risico op botontkalking?
Donkerhuidige mensen lopen meer kans op een vitamine D-tekort, maar dat betekent niet automatisch meer botontkalking. Of je…
Redelijk bewijs
Kan zink bijdragen aan sterkere botten?
Voldoende zink via voeding is waarschijnlijk belangrijk voor je botgezondheid, maar of een zinksupplement echt helpt als je…
Voorlopig bewijs
Maakt een vegetarisch dieet je botten zwakker?
Een vegetarisch dieet maakt je botten niet automatisch zwakker, maar als veganist heb je extra aandacht nodig voor calcium en…
Redelijk bewijs
Helpt trilplaattraining echt tegen botverlies?
Trilplaattraining helpt tegen botverlies, vooral in de onderrug en deels de heup, maar gewone kracht- en aerobictraining is…
Ja · Sterk bewijs
Hoe snel verlies je botmassa als je stopt met sporten?
Onderzoek laat zien dat botmassaverlies al binnen enkele maanden meetbaar is op gewichtdragende plekken zoals de heup en…
Wat doet steroïden gebruiken (zoals bij sport) met je botten?
Steroïden bij sport lijken op korte termijn botopbouw te stimuleren, maar ze ontwrichten je hormoonhuishouding op een manier…
Verhoogt diabetes het risico op botbreuken?
Zowel type 1 als type 2 diabetes verhoogt het risico op botbreuken duidelijk aantoonbaar. Heb je diabetes, bespreek dan met je…
Wat heeft schildklierproblemen te maken met osteoporose?
Zowel een te actieve als een te trage schildklier vergroot de kans op osteoporose. Als je een schildklierprobleem hebt, is het…
Spelen darmklachten een rol bij slechte botopbouw?
Een verstoord darmmicrobioom hangt samen met lagere botdichtheid, en de biologische mechanismen zijn redelijk goed beschreven.…
Kunnen eetproblemen zoals anorexia blijvende botschade geven?
Anorexia kan blijvende botschade veroorzaken, zeker als de ziekte begint tijdens de puberteit. Vroeg herstel is cruciaal;…
Is soja goed of slecht voor je botten na de overgang?
Soja-isoflavonen beschermen bij westerse vrouwen na de overgang de botten waarschijnlijk niet op een klinisch betekenisvolle…
Redelijk bewijs
Hebben mannen ook oestrogeen nodig voor hun gezondheid?
Ja, mannen hebben oestrogeen nodig voor sterke botten, gezonde bloedvaten en vruchtbaarheid. Zowel een tekort als een teveel…
Verhoogt veel koffie drinken het risico op botbreuken?
Voor de meeste mensen lijkt koffie geen bewezen oorzaak van botbreuken te zijn. Bij vrouwen die veel koffie drinken is enige…
Redelijk bewijs
Heeft omega-3 (visolie) effect op botsterkte?
Omega-3 verbetert de botdichtheid bij gezonde ouderen niet; voor botbehoud zet je beter in op voldoende calcium en vitamine D,…
Nee · Redelijk bewijs
Helpt borium als supplement iets voor je botten?
Borium lijkt zinvol als je er te weinig van binnenkrijgt, maar er is geen goed bewijs dat extra suppletie je botten sterker…
Voorlopig bewijs
Wat doet zonlicht, los van vitamine D, voor je botten?
Zonlicht helpt je botten via vitamine D, maar een apart botvoordeel los van die route is niet aangetoond en ook niet…
Is er een verband tussen slaaptekort en botverlies?
Slaaptekort en slechte slaapkwaliteit hangen samen met minder botopbouw en, bij postmenopauzale vrouwen, aanzienlijk meer…
Kan té weinig lichaamsvet je botten schaden?
Té weinig vet kan je botten schaden, maar spiermassa en de plek waar vet zit tellen minstens zo zwaar. Heb je zorgen over…
Ja · Redelijk bewijs
Heeft overgewicht invloed op je botdichtheid?
Overgewicht verhoogt de botdichtheid niet eenduidig, en de locatie en hoeveelheid vet bepalen sterk of het skelet er baat of…
Beschadigen veel koolzuurhoudende dranken je botten?
Regelmatig veel suikerhoudende koolzuurhoudende dranken drinken hangt samen met een lagere botdichtheid, vooral bij vrouwen en…
Ja · Redelijk bewijs
Helpt bottenbouillon echt iets voor je botten?
Dier- en labonderzoek laat positieve signalen zien, maar er zijn geen studies bij mensen. Wil je je botten beschermen, zet dan…
Voorlopig bewijs
Wat doet magnesium voor je botsterkte?
Voldoende magnesium binnenkrijgen lijkt goed voor je botten, maar of supplementen écht fracturen voorkomen is nog niet…
Is plantaardig eten slecht voor je botten?
Strikt veganistisch eten hangt samen met een lagere botdichtheid, maar als je calcium en vitamine D goed aanvult, verdwijnt…
Redelijk bewijs
Maakt langdurig cortison slikken je botten zwakker?
Langdurig cortison slikken verzwakt je botten aantoonbaar; als je dit langdurig gebruikt, is het verstandig om met je arts te…
Kunnen statines (cholesterolmedicijnen) je botten beïnvloeden?
Statines laten in lab- en dieronderzoek positieve boteffecten zien, maar gerandomiseerde trials bij mensen bevestigen dat…
Redelijk bewijs
Wat gebeurt er met je botten als je langdurig op bed ligt?
Langdurig platliggen leidt aantoonbaar tot flink botverlies, vooral in de heup, wervelkolom en hielbeen. Herstel duurt veel…
Waarom breken ouderen hun heup zo makkelijk?
Oudere botten zijn zowel dunner als brozer, en een verminderde spierkracht maakt vallen waarschijnlijker. Dat is een goed…
Is wandelen genoeg om botverlies te vertragen?
Wandelen helpt iets bij lichte botontkalking, maar is waarschijnlijk niet genoeg als je echt botdichtheid wil opbouwen of…
Redelijk bewijs
Beschermt hardlopen je botten beter dan zwemmen?
Hardlopen stimuleert de botopbouw duidelijk beter dan activiteiten zonder schokbelasting, maar een rechtstreekse vergelijking…
Ja · Redelijk bewijs
Maakt veel alcohol drinken je botten zwakker?
Chronisch overmatig drinken maakt je botten aantoonbaar zwakker en verhoogt het risico op een heupbreuk flink; voor je botten…
Hoeveel impact heeft roken op je botdichtheid?
Roken verhoogt het risico op botontkalking en heupfracturen aanzienlijk; stoppen helpt, maar het duurt minstens tien jaar…
Kan ik als volwassene nog botmassa opbouwen, of alleen behouden?
Als volwassene kun je nog botmassa opbouwen, al is de winst bescheidener dan vroeger. Krachttraining, minstens drie keer per…
Ja · Redelijk bewijs
Wat doen botontkalkingsmedicijnen (bisfosfonaten), en zijn ze veilig?
Bisfosfonaten verminderen botbreuken en verhogen de botdichtheid bij osteoporose, en zijn bij een hoog fractuurrisico veilig…
Sterk bewijs
Krijgen mannen ook osteoporose?
Mannen krijgen wel degelijk osteoporose, en de gevolgen van een breuk zijn voor hen gemiddeld ernstiger dan voor vrouwen.…
Hoeveel calcium heb ik per dag nodig, en kan te veel kwaad?
De calciumbehoefte loopt uiteen van 800 mg (jonge kinderen) tot 1500 mg per dag (ouderen, tieners, postmenopauzale vrouwen).…
Sterk bewijs
Is collageenpoeder de moeite waard voor je gewrichten?
Voor mensen met knieartrose of gewrichtspijn tijdens sport is er redelijke onderbouwing dat collageenpeptiden (10 gram per…
Ja · Redelijk bewijs
Verhoogt te weinig eiwit je risico op botbreuken als je ouder wordt?
Ja, te weinig eiwit vergroot op oudere leeftijd je risico op botbreuken. Dat werkt via zwakkere botten én via slechtere…
Ja · Redelijk bewijs
Hoe weet ik of ik risico loop op osteoporose?
Je kunt je risico goed inschatten aan de hand van leeftijd, geslacht, hormoongeschiedenis, medicijngebruik en leefstijl. Heb…
Sterk bewijs
Welke training is het best bewezen tegen botverlies op latere leeftijd?
Hoog-intensieve weerstandstraining (minimaal 70-85% van je maximale gewicht, twee à drie keer per week, minstens acht tot…
Sterk bewijs
Helpen calcium en vitamine D slikken echt tegen botontkalking?
Calcium en vitamine D samen kunnen bij een aantoonbaar tekort de botdichtheid verbeteren en het risico op heupfracturen een…
Redelijk bewijs
Hoe weet ik of mijn botten sterk genoeg zijn (osteoporose)?
Met een botdichtheidsmeting en eventueel een risicoberekening voor botbreuken kun je bij de huisarts laten checken of je…
Hoe gezond is yoghurt en zuivel voor je hart en botten?
Yoghurt en zuivel zijn voor de meeste mensen een prima keuze voor botten, en waarschijnlijk ook neutraal tot licht gunstig…
Hoe houd ik mijn botten sterk na de overgang?
Je kunt je botten na de overgang goed beschermen met hormoontherapie, voldoende calcium en vitamine D via voeding, en…
Redelijk bewijs
Helpt glucosamine tegen gewrichtsklachten?
Glucosaminesulfaat (1500 mg per dag) kan na twaalf maanden een bescheiden pijnvermindering geven bij knieartrose, maar…
Redelijk bewijs
Helpt vitamine K2 voor je botten en bloedvaten?
Voor botten bij vrouwen na de menopauze is de onderbouwing redelijk sterk; de combinatie met vitamine D geeft het meeste…
Ja · Redelijk bewijs
Sterkere botten en krachttraining, helpt dat?
Krachttraining verbetert de botdichtheid meetbaar, al blijft het effect bescheiden. Voor de sterkste resultaten is intensief…
Ja · Redelijk bewijs
Voorkomt vitamine D dat ik botten breek?
Vitamine D alleen verkleint de kans op botbreuken niet aantoonbaar. Combineer je het met calcium, dan helpt het wel, vooral…
Redelijk bewijs