Wat doet alcohol met je hormonen als je het regelmatig drinkt?

Regelmatig en overmatig drinken verlaagt het testosteron bij mannen duidelijk. De voornaamste oorzaken zijn een overbelaste stressas in de hersenen, chronische laaggradige ontsteking en schade door vrije radicalen in het weefsel. Eenmalig een kleine hoeveelheid drinken doet het testosteron tijdelijk juist iets stijgen, maar dat vluchtige effect is precies het tegenovergestelde van wat structureel drinken aanricht.

Zaadkwaliteit en vruchtbaarheid lijden ook mee. Bij langdurig overmatig alcoholgebruik raken de hormonale signalen tussen hersenen en testikels verstoord, neemt de kwaliteit van zaadcellen af en raakt zelfs het DNA daarin beschadigd. Onderzoekers wijzen er op dat dit de gezondheid van toekomstige kinderen kan beïnvloeden.

De lever is het orgaan dat hormonen afbreekt en omzet. Bij 10 tot 20 procent van de zware drinkers eindigt dat in levercirrose, waarbij littekenweefsel de lever geleidelijk vervangt. Dat tast de hormonale huishouding verder aan, en ook de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaap-waakritme regelt, gaat er flink door in de war. Ernstige slaapproblemen zijn bij mensen met alcoholgerelateerde levercirrose een bekende complicatie.

Bij vrouwen na de overgang wordt alcohol nadrukkelijk aangemerkt als risicofactor, naast problemen met hart en bloedvaten en gewicht. Hoe groot het hormonale effect precies is, is in de beschikbare studies niet gekwantificeerd, maar het advies om te minderen staat er onomwonden in.

Tot slot een directe veiligheidswaarschuwing: alcohol drinken in de sauna is een combinatie die het risico op een gevaarlijk lage bloeddruk, hartritmestoornissen en zelfs plotselinge dood verhoogt. Dit is geen theoretisch risico: onderzoek raadt het expliciet af.