Kun je DNA-schade door veroudering tegengaan met je leefstijl?

De vraag of je met leefstijl DNA-schade door veroudering kunt tegengaan, kan op basis van de beschikbare bron niet worden beantwoord. De enige meegegeven studie¹ gaat uitsluitend over genetische mechanismen en dierexperimenten, en bevat geen gegevens over voeding, beweging, supplementen of andere leefstijlinterventies. Eerlijk zijn over die grens is hier belangrijker dan een geruststellend maar ongefundeerd antwoord geven.

Wat de studie wél laat zien, is dat DNA-schadeherstelprocessen (ook wel DDR-routes genoemd) een grote rol spelen bij hoe snel eierstokken verouderen. Onderzoekers identificeerden 290 genetische varianten in die herstelroutes die meebepalen wanneer vrouwen in de menopauze komen. Vrouwen in de top 1% van genetische vatbaarheid hebben een risico op vroegtijdig eierstokfalen dat vergelijkbaar is met dat van vrouwen met een bekende erfelijke mutatie (de FMR1-premutatie). Dat laat zien dat genetica een substantieel deel van de variatie in eierstokveroudering verklaart.

In muisexperimenten leidde gerichte aanpassing van precies deze DDR-routes tot meer vruchtbaarheid en een langere reproductieve levensduur. Dat suggereert dat deze routes in principe aanknopingspunten voor toekomstige behandelingen kunnen bieden, maar dit is een bevinding uit dieronderzoek en nog op geen enkele manier bij mensen bevestigd.

Een langere reproductieve levensduur heeft overigens niet alleen maar voordelen. Causale analyses in dezelfde studie laten zien dat genetisch langer actieve eierstokken samenhangen met betere botgezondheid en een lager risico op type 2 diabetes, maar ook met een hoger risico op hormoonafhankelijke kankers zoals borstkanker. Die afweging is relevant voor wie nadenkt over eventuele toekomstige interventies op dit gebied.