Wat doet chronisch slaaptekort met je vruchtbaarheid als je zwanger wilt worden?

Vrouwen die frequent slecht slapen, hebben een merkbaar lagere kans op zwangerschap. In een grote cohortstudie onder bijna 7.000 vrouwen die zwanger probeerden te worden, was ernstige slapeloosheid (meer dan de helft van de tijd moeite met inslapen of doorslapen) gelinkt aan 13% minder kans op zwangerschap per cyclus. Korte slaapduur van minder dan 6 uur per nacht liet een vergelijkbaar patroon zien, maar dat verschil was niet statistisch overtuigend.

Chronisch slaaptekort hangt ook samen met grotere reproductieve problemen. Een meta-analyse van 38 studies vond dat vrouwen met slaaptekort ruim drie keer zo vaak vroegtijdige eierstokinsufficiëntie hadden, een aandoening waarbij de eierstokken op jonge leeftijd stoppen met normaal functioneren. Bovendien zijn onregelmatige menstruatie, polycysteus ovariumsyndroom (PCOS) en een lagere slaagkans bij vruchtbaarheidsbehandelingen alle gelinkt aan verstoorde slaappatronen of nacht- en ploegendienstwerk.

Hoe dit precies werkt, is nog niet volledig uitgezocht, maar onderzoekers wijzen op hormonale verstoringen die de eisprong, bevruchting en innesteling beïnvloeden. Een avondchronotype (van nature een 'avondmens' zijn) en wisselende diensten spelen hierbij ook een rol, naast simpelweg te weinig uren slaap.

Belangrijk voorbehoud: al deze verbanden zijn gebaseerd op observationeel onderzoek. De studies tonen samenhang, geen bewezen oorzaak-gevolgrelatie. Ook de methodologische kwaliteit verschilt sterk per studie. Voor mensen die zwanger willen worden, is goede slaap daarom een verstandige prioriteit, maar slaap is uiteraard niet de enige factor die vruchtbaarheid bepaalt. Als je zwangerschapsdiabetes of hoge bloeddruk in de zwangerschap wilt voorkomen, is voldoende en regelmatige slaap ook vóór en tijdens de zwangerschap relevant.