Hebben mannen ook oestrogeen nodig voor hun gezondheid?
Ja, mannen hebben oestrogeen nodig voor sterke botten, gezonde bloedvaten en vruchtbaarheid. Zowel een tekort als een teveel is schadelijk, dus het gaat om de juiste balans.
Mannen maken zelf oestrogeen aan, maar niet via de zaadballen. Vetweefsel is de enige relevante bron: het zet testosteron om in oestradiol (de actieve oestrogeenvorm). Hoe meer vetweefsel, hoe meer deze omzetting plaatsvindt.
Voor botten is oestrogeen bij mannen minstens zo belangrijk als bij vrouwen. Mannen met heel lage oestradiolspiegels hebben circa 2,5 keer meer kans op een heup- of wervelfractuur. Opvallend: testosteron zelf heeft nauwelijks direct verband met botmassa. Het lijkt bijna uitsluitend via omzetting naar oestrogeen te werken.
Ook de testesfunctie en aanmaak van zaadcellen zijn afhankelijk van een goede oestrogeenbalans. Te weinig oestrogeen kan de vruchtbaarheid bij mannen verminderen. Tegelijk geldt het omgekeerde: chronisch te hoge oestrogeenspiegels worden in verband gebracht met hormoonafhankelijke kankers en immuunproblemen.
Oestrogeenreceptoren zitten ook in de wanden van bloedvaten bij mannen. Ze spelen een rol bij vaatverwijding en bloeddrukregulatie, wat een link legt met hart- en vaatgezondheid. Dit verband is vooralsnog associatief: dat hoge of lage spiegels schade geven, is duidelijker dan het precieze mechanisme.
Kortom: oestrogeen is bij mannen geen bijzaak. Het reguleert mee de botten, het hart en de vaten, de stofwisseling en de voortplanting. Zowel te weinig als te veel is ongunstig; het gaat om evenwicht.
Alle claims zijn gebaseerd op associationeel en waarschijnlijk causaal onderzoek bij mensen (geen grote RCT's). Bewijssterkte is matig; voor botten en fractuurrisico is de samenhang het sterkst onderbouwd.