Wat heeft schildklierproblemen te maken met osteoporose?
Zowel een te actieve als een te trage schildklier vergroot de kans op osteoporose. Als je een schildklierprobleem hebt, is het verstandig om met je arts te bespreken of je botten extra aandacht verdienen.
Zowel een te drukke als een te trage schildklier vergroot de kans op botontkalking. Bij een overactieve schildklier wordt bot sneller afgebroken dan aangemaakt. Genetisch onderzoek wijst op een oorzakelijk effect: mensen met een aanleg voor hyperthyreoïdie hebben ongeveer 17% meer kans op osteoporose, al vond één andere studie dit verband niet terug. Bij oudere vrouwen (na de overgang) en mannen boven de vijftig is de link met verminderde botdichtheid het duidelijkst zichtbaar.
Ook een onderactieve schildklier hangt samen met minder stevige botten. Genetisch onderzoek suggereert dat hypothyreoïdie de kans op osteoporose met zo'n 10-11% verhoogt. Hashimoto-thyroïditis, een auto-immuunziekte waarbij het eigen afweersysteem de schildklier aanvalt, lijkt de botsterkte eveneens te beïnvloeden: de kans op osteoporose ligt bij mensen met een genetische aanleg voor deze aandoening zo'n 14% hoger.
Zelfs een milde, 'stille' vorm van een te actieve schildklier, waarbij het schildklierhormoonniveau nog normaal is maar het stuursignaal vanuit de hersenen al te laag, verhoogt het risico op botbreuken en osteoporose. Dat blijkt uit meerdere studies, al gaat het hier om verbanden die nog niet volledig als oorzaak-en-gevolg bewezen zijn.
Over schildklierhormoonsuppletie als risicofactor voor botontkalking is het bewijs dun. Er is een oud signaal dat langdurig gebruik van schildklierhormoonmedicatie de botten kan beïnvloeden, maar op basis van de beschikbare informatie valt daar weinig concreets over te zeggen. Heb je een schildklierprobleem en maak je je zorgen over je botten, bespreek dan met je arts of je TSH-waarde goed ingesteld is en of botdichtheidsmeting zinvol is.
Gebaseerd op meta-analyses, Mendeliaanse randomisatiestudies (genetisch oorzakelijkheidsonderzoek) en een grote dwarsdoorsnedestudie. De Mendeliaanse randomisatiestudies bieden de sterkste aanwijzingen voor oorzakelijkheid, maar zijn niet unaniem. Resultaten over hyperthyreoïdie spreken elkaar deels tegen.
Krijgen mannen ook osteoporose?
Mannen krijgen wel degelijk osteoporose, en de gevolgen van een breuk zijn voor hen gemiddeld ernstiger dan voor vrouwen. Slechts 1 op de 10 mannen met osteoporose krijgt behandeling, dus als je risicofactoren hebt, is het de moeite waard dat met je arts te bespreken.
Helpt fysiotherapie echt als je al osteoporose hebt?
Begeleid bewegen helpt echt als je osteoporose hebt: het remt botverlies af, verbetert je balans en spierkracht, en vermindert valangst. Zoek een fysiotherapeut op voor een veilig en effectief programma op maat.
Helpt krachttraining tegen osteoporose net zo goed als medicijnen?
Krachttraining verbetert de botdichtheid aantoonbaar en biedt extra voordelen die medicijnen niet bieden, maar de twee zijn geen alternatieven voor elkaar: bij een serieus verhoogd fractuurrisico is medicatie sterker bewezen en vervang je die niet door te sporten.
Hoe weet ik of ik risico loop op osteoporose?
Je kunt je risico goed inschatten aan de hand van leeftijd, geslacht, hormoongeschiedenis, medicijngebruik en leefstijl. Heb je meerdere risicofactoren, vraag dan je huisarts om een botdichtheidsmeting.
Is er een verband tussen slaaptekort en botverlies?
Slaaptekort en slechte slaapkwaliteit hangen samen met minder botopbouw en, bij postmenopauzale vrouwen, aanzienlijk meer botverlies. Genoeg en regelmatig slapen is daarmee ook relevant voor je botgezondheid.
Helpt trilplaattraining echt tegen botverlies?
Trilplaattraining helpt tegen botverlies, vooral in de onderrug en deels de heup, maar gewone kracht- en aerobictraining is effectiever. Wil je het uitproberen, zet de intensiteit dan laag en bouw de trainingstijd rustig op.