Kun je de overgang uitstellen met leefstijl of voeding?

Genetica bepaalt je menopauzeleeftijd het sterkst, maar leefstijl en voeding doen er ook toe. Dat blijkt uit grote volgstudies, zoals een Britse bij 3566 vrouwen en een Australische bij 1146 vrouwen die gemiddeld 12,5 jaar werden gevolgd. Gecontroleerde experimenten bestaan nauwelijks. Alles wat we weten zijn dus verbanden, geen bewezen oorzaak-gevolg.

Visolie had de sterkste samenhang met een latere menopauze in de Britse studie. Vrouwen die regelmatig visolie slikten, hadden een sterk verlaagd risico op een vroege overgang. Vitamine B-complex en vitamine C lieten ook een positief verband zien, maar minder uitgesproken. Roken en veel rood vlees eten hingen juist samen met een vroegere menopauze.

In één studie viel een stof op die van nature voorkomt in mandarijnen, sinaasappelen en perziken. Vrouwen met een dagelijkse inname van ongeveer 400 microgram hiervan beleefden hun menopauze gemiddeld 1,3 jaar later, ook na correctie voor andere factoren. Het mechanisme is nog niet bewezen, maar het suggereert dat meer fruit eten een rol kan spelen.

Een vroege menopauze heeft bredere gevolgen voor je gezondheid. Een Koreaanse volgstudie bij meer dan 1,1 miljoen vrouwen liet zien dat vrouwen bij wie de menopauze vóór het veertigste jaar begon, 13% meer kans hadden op type 2 diabetes dan vrouwen bij wie dat op hun vijftigste of later was.

Menopauzale hormoontherapie kan de menopauze zelf niet uitstellen. Een Europese expertrichtlijn (EMAS) stelt wel dat het een gunstig effect heeft op de bloedsuikerhuishouding ná de menopauze. Bij vrouwen met diabetes én hart- en vaatrisico's verdient een pleister of gel met oestradiol de voorkeur boven een oestrogeenpil. Of hormoontherapie bij jou past, moet een arts altijd individueel beoordelen.