Werkt tongkat ali echt voor je testosteron?
Gebruik het niet, ook al verhoogt het je testosteron waarschijnlijk wel. De Europese voedselautoriteit EFSA vond aanwijzingen dat tongkat ali je DNA kan beschadigen, juist bij de gangbare 200 mg per dag, en het is in de EU niet toegelaten en verboden om te verkopen.
Qua werking heeft tongkat ali een van de betere onderbouwingen onder de plantaardige testosteron-boosters: een meta-analyse van vijf gerandomiseerde studies vond een matige stijging van het totale testosteron bij mannen, ook bij mannen met een leeftijdsgerelateerd laag niveau. Maar dat is niet het hele verhaal.
De EFSA beoordeelde tongkat ali-wortelextract in 2021 en vond in een chromosoomtest aanwijzingen voor genotoxiciteit: het kan DNA-schade veroorzaken, wat mogelijk kankerverwekkend is. Dat risico speelt juist bij de dosis van 200 mg per dag die als supplement werd voorgesteld.
Mede daardoor is tongkat ali in de EU niet toegelaten als nieuw voedingsmiddel (novel food) en mag het niet verkocht worden. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) waarschuwde er in 2024 voor en nam producten in beslag bij verkopers. Ook al kan het testosteron verhogen: het is het risico niet waard, en het is hier niet legaal verkrijgbaar.
Werkzaamheid uit een meta-analyse van gerandomiseerde studies; veiligheid en juridische status uit de EFSA-beoordeling (2021, genotoxiciteit) en de EU-novel-food-regels, met NVWA-handhaving (2024).
Is testosteron belangrijk voor vrouwen?
Testosteron is voor vrouwen een fysiologisch relevant hormoon, met het sterkste bewijs voor seksueel verlangen en seksuele functie. Als je klachten hebt die passen bij een laag testosterongehalte, is het de moeite waard dit met je arts te bespreken, inclusief de keuze voor toediening via de huid.
Verhoogt boron je testosteron?
De twee gerandomiseerde studies bij mannen tonen geen effect op testosteron; de enige kleine studie die bij mannen wel een stijging zag, had geen placebogroep en slechts acht deelnemers. Wil je je testosteron verbeteren, dan heeft boron op dit moment geen betrouwbare onderbouwing.
Werkt een cortisol-cocktail (adrenal cocktail) echt?
Een adrenal cocktail werkt niet, omdat de aandoening die hij zou moeten behandelen niet bestaat als erkende diagnose. Heb je echt last van aanhoudende extreme vermoeidheid, laat dan je bijnieren medisch laten controleren.
Helpt testosteron gebruiken als je boven de 50 bent en kan het gevaarlijk zijn?
Testosteron kan zinvol zijn voor mannen boven de 50 met een medisch vastgesteld testosterontekort, maar is geen middel voor iedereen die ouder wordt: de voordelen zijn echt, de risico's ook, en een arts moet de indicatie stellen.
Daalt testosteron bij mannen met de leeftijd, en moet je daar iets aan doen?
Testosteron daalt bij mannen echt met de leeftijd. TRT is alleen goed onderbouwd bij mannen met vastgesteld hypogonadisme én klachten, vooral voor seksuele functie. Laat bij klachten altijd eerst de oorzaak onderzoeken.
Maakt overgewicht je hormonen echt slechter?
Overgewicht verstoort je hormonen op meerdere manieren tegelijk, en dit is geen toevallige samenhang. Bij mannen daalt testosteron fors, en afvallen keert dat deels terug.