Verhoogt boron je testosteron?
De twee gerandomiseerde studies bij mannen tonen geen effect op testosteron; de enige kleine studie die bij mannen wel een stijging zag, had geen placebogroep en slechts acht deelnemers. Wil je je testosteron verbeteren, dan heeft boron op dit moment geen betrouwbare onderbouwing.
Twee gerandomiseerde gecontroleerde studies bij mannelijke bodybuilders (samen 19 deelnemers) lieten zien dat 2,5 mg boron per dag gedurende zeven weken niets deed voor testosteron, spiermassa of kracht ten opzichte van placebo. Beide groepen gingen er wel op vooruit, maar dat was door de training zelf, niet door boron.
De enige studie die bij mannen een significante stijging van vrij testosteron rapporteerde, gebruikte 10 mg per dag bij slechts acht mannen zonder placebogroep. Na één week daalde het eiwit dat testosteron bindt en inactief maakt significant, waardoor er meer actief testosteron in het bloed beschikbaar was. Zonder vergelijkingsgroep kun je dit resultaat moeilijk op waarde schatten: het kan toeval zijn.
Bij vrouwen is het beeld al even verdeeld. Een vroege studie bij vrouwen na de menopauze zag een merkbare testosteronstijging na overschakelen van heel weinig naar 3 mg boron per dag. Een replicatiestudie met een vergelijkbare opzet vond echter helemaal niets op diezelfde hormonen. De onderzoekers vermoedden dat het te strenge basisdieet de resultaten vertroebelde, maar dat lost de tegenstrijdigheid niet op.
Op hogere doses (10 mg/dag) bij gezonde mannen steeg oestradiol wel duidelijk, maar testosteron liet alleen een niet-significante trend omhoog zien. Al met al zijn er tegenstrijdige resultaten, kleine groepen en ontbrekende placebocontroles. Boron als testosteronbooster heeft op dit moment geen stevige basis.
Bronnen: twee RCT's bij mannelijke sporters (PMID 7889885, 8508192), een kleine klinische studie zonder controlegroep bij mannen (PMID 21129941), twee studies bij postmenopauzale vrouwen met tegengestelde uitkomsten (PMID 3678698, 8329361), een klinische studie op hogere dosis (PMID 9197924) en een review (PMID 10376277).
Is testosteron belangrijk voor vrouwen?
Testosteron is voor vrouwen een fysiologisch relevant hormoon, met het sterkste bewijs voor seksueel verlangen en seksuele functie. Als je klachten hebt die passen bij een laag testosterongehalte, is het de moeite waard dit met je arts te bespreken, inclusief de keuze voor toediening via de huid.
Helpt testosteron gebruiken als je boven de 50 bent en kan het gevaarlijk zijn?
Testosteron kan zinvol zijn voor mannen boven de 50 met een medisch vastgesteld testosterontekort, maar is geen middel voor iedereen die ouder wordt: de voordelen zijn echt, de risico's ook, en een arts moet de indicatie stellen.
Verhoogt fadogia agrestis je testosteron?
Gebruik het niet. Er is nauwelijks menselijk bewijs dat fadogia agrestis testosteron verhoogt, het is in de EU niet toegelaten om te verkopen, en dierstudies laten schade aan nieren, lever en testikels zien.
Daalt testosteron bij mannen met de leeftijd, en moet je daar iets aan doen?
Testosteron daalt bij mannen echt met de leeftijd. TRT is alleen goed onderbouwd bij mannen met vastgesteld hypogonadisme én klachten, vooral voor seksuele functie. Laat bij klachten altijd eerst de oorzaak onderzoeken.
Kan sporten je hormoonniveau's echt verbeteren als je ouder bent?
Ja, sporten verhoogt aantoonbaar verschillende hormoonspiegels bij mensen boven de 40. Het sterkste praktische voordeel zit in spierbehoud: krachttraining is daarvoor de meest effectieve aanpak, ongeacht welk type training je kiest.
Werkt tongkat ali echt voor je testosteron?
Gebruik het niet, ook al verhoogt het je testosteron waarschijnlijk wel. De Europese voedselautoriteit EFSA vond aanwijzingen dat tongkat ali je DNA kan beschadigen, juist bij de gangbare 200 mg per dag, en het is in de EU niet toegelaten en verboden om te verkopen.