Wat doet langdurig de pil slikken met je hormonen als je ermee stopt?
Na het stoppen met de pil herstelt je hormoonhuishouding zich doorgaans binnen enkele weken tot maanden, ongeacht hoe lang je de pil hebt geslikt. Heb je klachten zoals hoge bloeddruk, migraine of aanhoudende cyclusproblemen na stoppen, dan is het verstandig dat met je arts te bespreken.
Vrouwen die stoppen met de pil zien hun hormoonhuishouding vrij snel herstellen. In een kleine studie (zes deelnemers) trad de eerste eisprong-gerelateerde hormoonpiek al 21 tot 28 dagen na de laatste pil op. Daarna waren alle hormoonwaarden niet te onderscheiden van vrouwen die nooit de pil hadden gebruikt. Hoe lang je de pil hebt geslikt, maakt daarbij geen verschil.
Op het gebied van vruchtbaarheid is het beeld vergelijkbaar: de eerste drie cycli na stoppen kan de conceptie iets langzamer op gang komen, maar op langere termijn is er geen verminderde kans op zwangerschap. Ook hier had de duur van het pilgebruik geen invloed op de zwangerschapskans.
De pil kan bij een kleine groep vrouwen de bloeddruk verhogen. Als je last hebt van hoge bloeddruk verdient dit extra aandacht. Goed nieuws is dat bloeddruk en het bijbehorende risico op hart- en vaatziekten zich binnen ongeveer drie maanden na stoppen normaliseren.
Androgenen (hormonen die je kunt zien als 'mannelijke' hormonen) dalen juist tijdens pilgebruik, wat bij sommigen acne vermindert. Na stoppen kunnen de androgenenwaarden dus weer stijgen; of dat voor jou merkbaar is, hangt af van je persoonlijke hormoonspiegel voor je begon. Over schildklierhormonen is het verhaal genuanceerder: de gemeten waarden in het bloed stijgen tijdens pilgebruik, maar de schildklier zelf werkt niet harder. Dit komt doordat ook het transporteiwit voor die hormonen toeneemt. Wat er na stoppen precies met die waarden gebeurt, is niet gemeten in de beschikbare studies.
Hoofdpijn en migraine hangen bij sommige vrouwen samen met hormoonschommelingen, zowel tijdens gebruik als bij de stopweek. Dat patroon kan na het staken van de pil veranderen, al is de bewijslast daarvoor beperkt. Ernstige cyclische borstpijn kan verbeteren na stoppen met de pil; dat wordt zelfs als vroege behandelstap aanbevolen, al zijn er geen harde cijfers over hoe groot dat effect is.
Gebaseerd op een kleine observationele studie (n=6) voor hormoonsynchronisatie, een klinisch onderzoek naar vruchtbaarheid na stoppen met ethinylestradiol/dienogest, een moderate review over bloeddruk en CV-risico, en beperkte narratieve reviews voor migraine en borstpijn. Geen grote RCT's beschikbaar voor het herstel van de hormoonhuishouding.