Welke hormoonwaarden horen bij het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS)?
Bij PCOS zijn verhoogde mannelijke hormonen, een verstoorde verhouding tussen LH en FSH, en een slechtere reactie op insuline de meest betrouwbare hormonale kenmerken. Dit zijn de waarden die je huisarts of gynaecoloog als eerste zal meten.
Verhoogde androgenen zijn het meest kenmerkende hormonale teken van PCOS. Zowel testosteron als androstendion zijn bij bijna alle vrouwen met PCOS hoger dan normaal, of ze nu slank zijn of niet. Dit is een van de pijlers van de diagnose.
Ook de verhouding tussen LH (luteïniserend hormoon) en FSH (follikelstimulerend hormoon) is verstoord: LH is te hoog, FSH relatief te laag. Die scheefstand remt de normale eisprong. Hoe sterk dit patroon zichtbaar is, hangt af van je gewicht en het moment in de cyclus.
Insuline speelt eveneens een centrale rol. Vrouwen met PCOS zijn insulineresistenter dan vrouwen zonder PCOS, ook bij vergelijkbaar gewicht. Op de lange termijn vergroot dat het risico op diabetes type 2.
AMH (een hormoon dat aangeeft hoe actief je eierstokken zijn) is bij PCOS verhoogd. Een vaste grenswaarde is er nog niet. Bij overgewicht is AMH juist lager, net als LH en progesteron, terwijl mannelijke hormonen bij zwaarder gewicht juist hoger uitvallen. Overgewicht versluiert dus een deel van het typische patroon, wat de diagnose lastiger maakt.
Voor groeihormoon en ghreline zijn aanwijzingen dat die verstoord zijn bij PCOS, maar dit is in beperkt onderzoek beschreven en de betekenis ervan is nog onduidelijk. Voor TSH en prolactine geldt dat verhoogde waarden zijn gerapporteerd in één kleine studie van 50 vrouwen, maar dat is niet stevig genoeg om op te varen.
Tot slot maakt het uit welk type PCOS iemand heeft. Vrouwen met zowel te veel androgenen als een uitblijvende eisprong hebben de meeste hormonale en stofwisselingsafwijkingen. Wie PCOS heeft zonder verhoogde androgenen, heeft doorgaans een milder profiel.
Dit antwoord steunt op meerdere reviews en een meta-analyse van 23 studies met meer dan 4500 vrouwen met PCOS. De bevindingen over androgenen, de LH/FSH-verhouding en insulineresistentie zijn consistent en goed gedocumenteerd. AMH is matig onderbouwd: de meta-analyse ondersteunt het, maar er is nog geen consensus over drempelwaarden. De bevindingen over groeihormoon en ghreline komen uit één narratieve review; die over TSH en prolactine uit één studie van 50 vrouwen. Die laatste twee zijn dun bewijs.
Welke hormoonwaarden zijn kenmerkend voor de perimenopauze en menopauze?
Kenmerkend zijn een vroege daling van AMH en inhibine B, gevolgd door een stijging van FSH en een late daling van oestradiol. Laat je bij klachten niet alleen leiden door een bloedtest, want hormoonwaarden fluctueren sterk tijdens de overgang; bespreek het patroon van je menstruaties en klachten met je arts.
Wat zijn normale hormoonwaarden voor vrouwen en hoe laat je die testen?
Er bestaat geen universele norm voor hormoonwaarden bij vrouwen: ze hangen af van leeftijd, cyclusfase en meetmethode. Laat testen altijd begeleiden door een arts die die context meeneemt, zeker voor testosteron.
Hoe veranderen je hormoonwaarden gedurende je menstruatiecyclus?
Je hormoonwaarden volgen een herkenbaar patroon door de cyclus: oestrogeen en progesteron stijgen en dalen op vaste momenten, met een scherpe LH-piek rond de eisprong. Houd er rekening mee dat er tussen vrouwen onderling grote verschillen zijn, en dat de pil dit patroon grotendeels onderdrukt.
Hoe laat je je hormoonwaarden testen tijdens de perimenopauze?
Hormoontesten tijdens de perimenopauze zijn lastig te interpreteren: AMH is de meest praktische keuze, maar geeft geen betrouwbare voorspelling van je vruchtbaarheid. Laat uitslagen altijd begeleiden door een arts.
Welke hormoonwaarden worden getest bij de overgang?
Bij de overgang worden vooral FSH, LH, oestradiol, progesteron, testosteron en AMH gemeten; verhoogd FSH samen met gedaald oestradiol (onder 20 pg/ml) is het meest betrouwbare teken dat de overgang is begonnen, maar laat uitslagen altijd toelichten door je arts, want lichaamsgewicht en achtergrond beïnvloeden de normaalwaarden.
Welke rol spelen hormonen bij psychische klachten?
Hormonen, en cortisol in het bijzonder, spelen bij een deel van de psychische klachten een aanwijsbare rol, maar de psychiatrie kan dit niet zomaar als universele verklaring gebruiken. Laat je hormoonspiegels meten als je vermoedt dat stress of hormonale ontregeling bij jouw klachten meespeelt, en bespreek dat gericht met je arts.