Helpen zilverkaars of rode klaver tegen opvliegers in de overgang?
Gestandaardiseerde zilverkaars vermindert opvliegers en overgangsklachten matig maar aantoonbaar beter dan een neppil, en lijkt veilig. Rode klaver heeft te weinig afzonderlijk bewijs om aan te raden.
Zilverkaars helpt bij opvliegers. Dat laat een meta-analyse van 22 gerandomiseerde studies bij 2.310 vrouwen zien1. Het effect op opvliegers is matig, maar op bredere klachten zoals nachtelijk zweten is het effect groter.
De best onderzochte vorm is een gestandaardiseerd extract, ook wel iCR-extract genoemd. Een grote systematische review van 35 studies bij bijna 44.000 vrouwen vergeleek dit met een neppil2. Het voordeel was duidelijk aanwezig en vergelijkbaar met een lage dosis oestrogeenpleister. Hormoonspiegels en gevoelige weefsels zoals borst en baarmoederslijmvlies bleken onveranderd. Er waren geen aanwijzingen voor leverproblemen. Let op: niet-gestandaardiseerde producten geven minder zekerheid over wat je precies binnenkrijgt.
Op stemmings- en angstklachten werkt zilverkaars niet aantoonbaar. Die effecten waren in de meta-analyse niet significant. Heb jij daar last van, dan heb je weinig aan zilverkaars.
Rode klaver is een ander verhaal. Er zijn geen losse studies die rode klaver op opvliegers of nachtelijk zweten hebben getest. Overzichtsartikelen noemen de werking én de veiligheid als omstreden, en over de juiste dosering bestaat geen duidelijkheid3,4,5. Op basis van het huidige bewijs valt rode klaver niet aan te raden.
Combinatiepreparaten met zilverkaars én andere plantenextracten lieten in twee kleine studies (90 en 101 vrouwen) forse verbeteringen zien van opvliegers en slaap6,7. Maar bij een combinatieproduct weet je niet welk bestanddeel het werk doet. Die resultaten zeggen dus niets over rode klaver of soja-isoflavonen apart.
Zilverkaars: een meta-analyse van 22 gerandomiseerde studies (n=2.310; PMID 37192826) en een grote systematische review van 35 studies (n=43.759; PMID 33021111) geven het sterkste bewijs. Twee kleinere gerandomiseerde studies (n=90 en n=101) gelden voor combinatiepreparaten (PMID 40131516, 33331798). Rode klaver: geen afzonderlijke primaire studies beschikbaar; alleen genoemd in overzichtsartikelen die werkzaamheid en veiligheid als omstreden beschrijven (PMID 39477563, 36792552, 27929271).