Daalt testosteron bij mannen met de leeftijd?
Testosteron daalt bij mannen echt met de leeftijd. Testosterontherapie is alleen goed onderbouwd bij mannen met vastgesteld hypogonadisme (een medisch tekort aan testosteron) én klachten, vooral voor seksuele functie. Laat bij klachten altijd eerst de oorzaak onderzoeken.
Ja, testosteron daalt echt met de leeftijd, en dat is stevig aangetoond. De daling begint gemiddeld rond je 35e à 40e en bedraagt zo'n 1 tot 3 procent per jaar. Boven de 60 heeft ongeveer één op de vijf mannen formeel te lage waarden; boven de 80 geldt dat voor de helft. Bij Amerikaanse mannen is ook een bredere daling gevonden die groter is dan wat veroudering alleen verklaart. Obesitas of roken kunnen dat niet volledig verklaren.
Een lager testosteron hangt in onderzoek samen met meer spierverlies, meer vetopstapeling, een slechter hart- en vaatprofiel en mogelijk een hogere kans op dementie. Maar de richting is niet altijd duidelijk: een slechtere algemene gezondheid kan het testosteron ook drukken, in plaats van andersom. Laag testosteron is bij veel van deze uitkomsten een signaal, geen bewezen oorzaak.
Testosterontherapie heeft het sterkste bewijs voor seksuele functie en kwaliteit van leven bij mannen met hypogonadisme (een medisch vastgesteld tekort aan testosteron). Bij 788 mannen van 65 jaar en ouder verbeterde de seksuele functie na één jaar testosterontherapie duidelijk. Onderzoek bij meer dan duizend mannen van 50 tot 74 jaar wijst erop dat testosterontherapie het risico op type 2 diabetes kan verlagen bij mannen met een hoge buikomvang en laag testosteron, maar dat heeft nog bevestiging nodig.
Voor geheugen en denkvermogen laten studies bij mensen géén verbetering zien na testosterontherapie, ook al leggen andere studies een verband tussen laag testosteron en achteruitgang van het geheugen. Voor spierfunctie en mobiliteit zijn de effecten beperkt of afwezig. Het idee dat testosterontherapie spierverlies of geheugenachteruitgang stopt, is niet bewezen.
Heb je klachten en overweeg je actie? Een lage uitslag betekent niet automatisch gewone veroudering. Het kan ook wijzen op een aandoening van de hypofyse of het stuurcentrum in de hersenen dat hormonen regelt. Medisch onderzoek is nodig vóórdat je met therapie begint.
Gebaseerd op meerdere grootschalige longitudinale cohortstudies en gerandomiseerde studies, waaronder de Testosterone Trials (788 mannen, 65+) en een Australische studie bij mensen (1007 mannen, 50-74 jaar). De observationele verbanden zijn consistent, maar voor veel uitkomsten is oorzakelijkheid niet bewezen.
Hebben mannelijke hormonen invloed op hoe snel mannen verouderen?
Dalend testosteron versnelt meetbare veroudering van spieren, botten en seksuele functie, maar voor stemming en huid zijn de verbanden veel minder zeker. Testosteronsuppletie kan sommige klachten verlichten, maar bespreek het risicoprofiel altijd met je arts voordat je ermee begint.
Helpt testosteron na je 50e en is het gevaarlijk?
Bij mannen boven de 50 met een aangetoond laag testosteron laat onderzoek positieve effecten zien op seksuele functie en stemming. Grote hartproblemen en prostaatkanker treden daarbij niet aantoonbaar vaker op. Eén voorbehoud dat je keuze kan beïnvloeden: er is een mogelijk verhoogd risico op een onregelmatig hartritme en botbreuken.
Daalt mijn groeihormoon met de jaren, en is dat erg?
Je groeihormoon daalt inderdaad sterk met de jaren. Dat terugdraaien met hormooninjecties levert bij gezonde ouderen weinig op en brengt gezondheidsrisico's mee, waaronder een verhoogd kankerrisico.
Hebben mannen ook oestrogeen nodig voor hun gezondheid?
Ja, mannen hebben oestrogeen nodig voor sterke botten, gezonde bloedvaten en vruchtbaarheid. Zowel een tekort als een teveel is schadelijk, dus het gaat om de juiste balans.
Kan sporten je hormoonniveau's echt verbeteren als je ouder bent?
Ja, sporten verhoogt aantoonbaar verschillende hormoonspiegels bij mensen boven de 40. Het sterkste praktische voordeel zit in spierbehoud: krachttraining is daarvoor de meest effectieve aanpak, ongeacht welk type training je kiest.
Daalt je libido na je 40e, en wat kun je doen?
Na je 40e daalt het libido bij veel mensen, en dat heeft deels te maken met hormonale veranderingen. Er zijn opties met stevige onderbouwing: testosterontherapie werkt bij vrouwen na de menopauze en bij mannen met een aantoonbaar laag testosteron.