Klopt het dat vrouwen biologisch langzamer verouderen dan mannen?

Gemiddeld leven vrouwen langer dan mannen, en moleculaire biomarkers laten zien dat hun biologische leeftijd daadwerkelijk lager is. Maar er is een paradox: aan het einde van hun leven zijn vrouwen juist kwetsbaarder en hebben ze meer gezondheidsproblemen, terwijl mannen het op fysieke functietests beter doen. 'Langzamer verouderen' is dus maar een deel van het verhaal.

Op het gebied van het brein is het plaatje gemengd. Vrouwen hebben een hoger risico op de ziekte van Alzheimer dan mannen. Geslachtshormonen en -chromosomen lijken via ontstekingsprocessen en de stofwisseling bij te dragen aan dit verschil. Hoe mannen en vrouwen hersenpathologie weerstaan verschilt ook, maar de uitkomst wisselt per leeftijd en ziektestadium, zodat er geen eenvoudige winnaar te noemen is.

Bij spieren en botten is de balans evenmin in het voordeel van vrouwen. Mannen beginnen met meer spiermassa, en naarmate beide seksen ouder worden, verliezen vrouwen spiermassa via mechanismen die samenhangen met een sterkere ontstekingsreactie. Bij botten zijn er sekseverschillen zichtbaar die al op de basisschoolleeftijd beginnen; welk effect dit op fractuurrisico heeft op hoge leeftijd is nog niet volledig onderzocht.

Bij hart- en vaatziekten is er ook een sekseverschil in hoe veroudering schade aanricht. Versnelde biologische veroudering door overgewicht verhoogt bij mannen het risico vooral via de lichaamsvorm, bij vrouwen meer via buikvet rond de organen en de stofwisseling. Dit gaat met name om de leeftijdsgroep van 45 tot 65 jaar. Of organen in het algemeen per geslacht anders verouderen is iets dat onderzoekers nog volop in kaart aan het brengen zijn, en praktische conclusies zijn er nog niet uit te trekken.