Kun je vruchtbaarheid als vrouw langer bewaren met je leefstijl?

Leefstijlfactoren kunnen de eicelreserve sneller doen slinken. Blootstelling aan bepaalde omgevings- en leefstijlinvloeden versnelt het verlies van follikels in de eierstok. Welke factoren precies het meeste gewicht in de schaal leggen, en in welke mate, is nog niet goed vastgesteld. Het onderzoek hiernaar staat in de kinderschoenen, en er is nog geen lijst van 'doe dit wel, doe dat niet' die goed onderbouwd is.

Voor vrouwen bij wie de eierstokken vroegtijdig uitvallen (ook wel vroegtijdig eierstokfalen of POI), noemen internationale richtlijnen leefstijlmanagement als onderdeel van de behandeling. Maar dezelfde richtlijnen erkennen eerlijk dat de wetenschappelijke onderbouwing voor de meeste aanpakken beperkt is. Leefstijl aanpassen is dus zinvol als algemeen advies, maar bewijs dat je daarmee je vruchtbaarheid meetbaar langer bewaart, ontbreekt nog.

Hormoontherapie is voor vrouwen met vroegtijdig eierstokfalen wel beter onderbouwd, maar dan niet als vruchtbaarheidsbehoud. Het helpt de nadelige gevolgen van het vroegtijdige oestrogeentekort te beperken, zoals botontkalking, een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en cognitieve klachten. Over de beste aanpak bestaan nog veel open vragen, maar de onderbouwing hier is redelijker dan voor puur leefstijlinterventies.

Technische methoden zoals het invriezen van eicellen of eierstokweefsel worden onderzocht als manieren om vruchtbaarheid te bewaren. Dit is een actief onderzoeksveld, maar langetermijnresultaten bij gezonde vrouwen die dit uit voorzorg doen zijn nog schaars. Stamceltechnologie om verloren eicelreserve te herstellen bevindt zich nog grotendeels in het dier- en laboratoriumstadium en is nog niet beschikbaar als gewone behandeling.