Botten

MK-7 heeft duidelijk betere opname dan MK-4 op gewone suppletiedoses, en activeert ook eiwitten voor bot en bloedvaten beter.…

Voor gezonde volwassenen onder de 75 is extra vitamine D waarschijnlijk niet nodig, maar voor kinderen, 75-plussers, zwangere…

Vitamine K2 heeft voor botten een eigen effect, maar de combinatie met vitamine D is niet aantoonbaar beter dan K2 alleen.…

Of je calciumsupplementen nodig hebt hangt sterk af van je leeftijd en situatie: voor jonge, gezonde vrouwen is er geen bewijs…

Botten worden met de jaren brozer doordat botafbraak de opbouw overtreft, hormoonveranderingen (oestrogeen) dat versnellen en…

Krachttraining helpt aantoonbaar tegen botontkalking: het verhoogt de botdichtheid met één tot drie procent en verkleint…

Nieuw bot aanmaken na je vijftigste lukt maar in beperkte mate, maar botverlies vertragen of stoppen is goed mogelijk met…

Een heupbreuk verhoogt de kans op overlijden jarenlang sterk, zeker bij oudere mannen en mensen met andere ziekten. Snel…

Begeleid bewegen helpt echt als je osteoporose hebt: het remt botverlies af, verbetert je balans en spierkracht, en vermindert…

Een vitamine D-tekort verstoort de hormoonspiegel, met name via een stijging van het bijschildklierhormoon PTH, wat je botten,…

Goede balans en spierkracht verminderen het valrisico, en minder vallen betekent minder botbreuken. Gesuperviseerde balans- en…

Gefermenteerde zuivel, voldoende groente en fruit, en een gevarieerd eetpatroon met eiwit en calcium zijn het best onderbouwd…

Mensen met een donkere huid maken via zonlicht minder vitamine D aan, wat vaker leidt tot een tekort en daarmee tot een hoger…

Zink speelt vermoedelijk een echte rol bij botgezondheid, maar of suppletie bij mensen zonder tekort iets oplevert, is nog…

Vegetariërs, en zeker veganisten, hebben gemiddeld een lagere botdichtheid en een hoger risico op botbreuken. Dat risico is…

Trilplaattraining helpt tegen botverlies, vooral in de onderrug en deels de heup, maar gewone kracht- en aerobictraining is…

Een precieze tijdlijn voor botverlies na het stoppen met sporten is niet bekend uit dit onderzoek. Wat je wel kunt doen:…

Het effect van sportmisbruik van steroïden op je botten is bij de hoge doses die in de praktijk worden gebruikt nauwelijks…

Diabetes verhoogt het risico op botbreuken duidelijk aantoonbaar, ook al lijkt de botdichtheid soms normaal. Heb je diabetes,…

Zowel een te actieve als een te trage schildklier vergroot de kans op osteoporose. Als je een schildklierprobleem hebt, is het…

Een verstoord darmmicrobioom kan via ontsteking, verminderde calciumopname en botafbrekende cellen bijdragen aan slechte…

Anorexia geeft in de meeste gevallen blijvende botschade, zeker als de aandoening begint tijdens de adolescentie. Bespreek…

Soja-isoflavonen beschermen bij westerse vrouwen na de overgang de botten waarschijnlijk niet op een klinisch betekenisvolle…

Ja, mannen hebben oestrogeen nodig voor sterke botten, gezonde bloedvaten en vruchtbaarheid. Zowel een tekort als een teveel…

Voor de meeste mensen lijkt koffie geen bewezen oorzaak van botbreuken te zijn, maar bij vrouwen die veel koffie drinken is…

Omega-3 lijkt botdichtheid bij ouderen niet te verbeteren; voor botbehoud zet je beter in op voldoende calcium en vitamine D,…

Borium lijkt zinvol als je er te weinig van binnenkrijgt, maar er is geen goed bewijs dat extra suppletie je botten sterker…

Volgens de beschikbare studies heeft zonlicht geen aantoonbaar direct effect op je botten buiten de aanmaak van vitamine D.…

Er zijn serieuze aanwijzingen dat slaaptekort en slechte slaapkwaliteit samengaan met botverlies, vooral bij vrouwen na de…

Té weinig vet kan je botten schaden, maar spiermassa en de plek waar vet zit tellen minstens zo zwaar. Heb je zorgen over…

Overgewicht verhoogt de botdichtheid niet eenduidig, en de locatie en hoeveelheid vet bepalen sterk of het skelet er baat of…

Veel suikerhoudende frisdrank drinken hangt samen met een lagere botdichtheid, maar dat effect komt waarschijnlijk deels…

In rattenonderzoek hielp bottenbouillon wel tegen botverlies, maar bij mensen is dit nooit aangetoond. Het is te vroeg om er…

Voldoende magnesium binnenkrijgen via voeding hangt duidelijk samen met sterkere botten en minder fractuurrisico, al zijn…

Een strikt veganistisch dieet zonder suppletie verhoogt het risico op zwakkere botten en botbreuken. Met voldoende calcium,…

Langdurig corticosteroïden in tablet- of injectievorm slikken tast de botten duidelijk aan, maar je arts kan preventief…

De beschikbare studie bevat geen gegevens over botten, dus op basis van dit materiaal is er geen antwoord te geven. Heb je…

Langdurig platliggen leidt aantoonbaar tot flink botverlies, vooral in de heup, wervelkolom en hielbeen. Herstel duurt veel…

Ouderen breken hun heup makkelijker door de combinatie van brozer bot (osteoporose), vaker vallen en verminderde spierkracht.…

Wandelen helpt iets bij lichte botontkalking, maar is waarschijnlijk niet genoeg als je echt botdichtheid wil opbouwen of…

Hardlopen stimuleert de botopbouw duidelijk beter dan activiteiten zonder schokbelasting, maar een rechtstreekse vergelijking…

Veel alcohol drinken (drie of meer glazen per dag) maakt je botten aantoonbaar zwakker en verhoogt het risico op een…

Roken tast je botdichtheid aantoonbaar aan en verhoogt je kans op een heupbreuk flink; stoppen helpt, al herstel je niet…

Als volwassene kun je je botmassa nog licht verhogen, vooral door zwaar krachttreinen gecombineerd met hoge-impactoefeningen.…

Bisfosfonaten remmen botafbraak effectief en verlagen het risico op breuken bij osteoporose. De zeldzame bijwerking van…

Mannen krijgen zeker osteoporose en lopen na een eerste breuk zelfs meer risico op een vervolgbreuk of overlijden dan vrouwen.…

De calciumbehoefte loopt uiteen van 800 mg (jonge kinderen) tot 1500 mg per dag (ouderen, tieners, postmenopauzale vrouwen).…

Voor mensen met knieartrose of gewrichtspijn tijdens sport is er redelijke onderbouwing dat collageen (gehydrolyseerd, 10…

Ja, te weinig eiwit vergroot op oudere leeftijd je risico op botbreuken. Dat werkt via zwakkere botten én via slechtere…

De risicofactoren voor osteoporose zijn goed onderbouwd. Herken je er meerdere bij jezelf, dan is een gesprek met je arts en…

Hoog-intensieve weerstandstraining (minimaal 70-85% van je maximale gewicht, twee à drie keer per week, minstens acht tot…

Calcium en vitamine D samen kunnen bij een echte tekort je botdichtheid verbeteren en het risico op heupfracturen een beetje…

Laat je botdichtheid meten met een DXA-scan als je risicofactoren hebt, want osteoporose geeft zelf geen klachten totdat er…

Gematigde zuivelconsumptie past prima in een hart- en botvriendelijk voedingspatroon, met yoghurt als beste keuze. Zolang je…

Sterke botten na de overgang zijn haalbaar met botbelastende beweging, voldoende calcium en vitamine D, en waar nodig bewezen…

Glucosaminesulfaat (1500 mg per dag) kan na twaalf maanden een bescheiden pijnvermindering geven bij knieartrose, maar…

Vitamine K2 helpt waarschijnlijk bij botopbouw bij vrouwen na de overgang, maar voor bloedvaten en fractuurrisico is het…

Krachttraining is een goed onderbouwde manier om je botdichtheid te behouden of te verbeteren, met het meeste effect bij 2 tot…

Vitamine D alleen verkleint de kans op botbreuken niet aantoonbaar. Combineer je het met calcium, dan helpt het wel, vooral…