Botten

Voor botversteviging is de combinatie calcium én vitamine D het best onderbouwd, vooral bij een tekort of verhoogd…

Botontkalking na de overgang is goed te verklaren en deels te voorkomen: oestrogeentekort is de kern, maar goede voeding,…

Een DEXA-scan geeft een nauwkeurig getal over botdichtheid op de klinisch meest relevante plekken, plus lichaamssamenstelling…

Krachttraining verbetert de botdichtheid aantoonbaar en biedt extra voordelen die medicijnen niet bieden, maar de twee zijn…

Botverlies tijdens afvallen op latere leeftijd is grotendeels te beperken door krachttraining en voldoende eiwit te combineren…

MK-7 heeft duidelijk betere opname dan MK-4 op gewone suppletiedoses, en activeert ook eiwitten voor bot en bloedvaten beter.…

Voor gezonde volwassenen onder de 75 is extra vitamine D waarschijnlijk niet nodig, maar voor kinderen, 75-plussers, zwangere…

Voor mensen met osteoporose is er redelijk bewijs dat vitamine K2 en D samen meer doen voor de botdichtheid dan elk apart;…

Of je calciumsupplementen nodig hebt hangt sterk af van je leeftijd en situatie: voor jonge, gezonde vrouwen is er geen bewijs…

Botten worden met de leeftijd zowel dunner als kwetsbaarder door een combinatie van hormonale veranderingen, verslechterde…

Krachttraining helpt aantoonbaar tegen botontkalking: het verhoogt de botdichtheid met één tot drie procent en verkleint…

Na je vijftigste is echte botopbouw waarschijnlijk niet meer haalbaar, maar je kunt het verlies wél flink beperken.…

Een heupbreuk verhoogt de kans op overlijden jarenlang sterk, zeker bij oudere mannen en mensen met andere ziekten. Snel…

Begeleid bewegen helpt echt als je osteoporose hebt: het remt botverlies af, verbetert je balans en spierkracht, en vermindert…

Een vitamine D-tekort verstoort de hormoonspiegel, met name via een stijging van het bijschildklierhormoon PTH, wat je botten,…

Slechte balans vergroot de kans op vallen en daarmee op botbreuken; gericht oefenen op je evenwicht kan dat risico met…

Gefermenteerde zuivel, voldoende groente en fruit, en een gevarieerd eetpatroon met eiwit en calcium zijn het best onderbouwd…

Mensen met een donkere huid hebben gemiddeld juist stevigere botten en een lager risico op botontkalking dan mensen met een…

Zink draagt vrijwel zeker bij aan gezonde botten, maar hoe groot dat effect bij mensen is weet je nog niet zeker. Zorg dat je…

Een vegetarisch dieet maakt je botten niet automatisch zwakker, maar als veganist heb je extra aandacht nodig voor calcium en…

Trilplaattraining helpt tegen botverlies, vooral in de onderrug en deels de heup, maar gewone kracht- en aerobictraining is…

Stoppen met bewegen leidt aantoonbaar tot botverlies, maar hoe snel dat precies gaat is niet exact bekend. Gewichtdragend…

Het effect van sportmisbruik van steroïden op je botten is bij de hoge doses die in de praktijk worden gebruikt nauwelijks…

Zowel type 1 als type 2 diabetes verhoogt het risico op botbreuken duidelijk aantoonbaar. Heb je diabetes, bespreek dan met je…

Zowel een te actieve als een te trage schildklier vergroot de kans op osteoporose. Als je een schildklierprobleem hebt, is het…

Een verstoord darmmicrobioom hangt samen met lagere botdichtheid, en de biologische mechanismen zijn redelijk goed beschreven.…

Anorexia geeft in de meeste gevallen blijvende botschade, zeker als de aandoening begint tijdens de adolescentie. Bespreek…

Soja-isoflavonen beschermen bij westerse vrouwen na de overgang de botten waarschijnlijk niet op een klinisch betekenisvolle…

Ja, mannen hebben oestrogeen nodig voor sterke botten, gezonde bloedvaten en vruchtbaarheid. Zowel een tekort als een teveel…

Voor de meeste mensen lijkt koffie geen bewezen oorzaak van botbreuken te zijn, maar bij vrouwen die veel koffie drinken is…

Omega-3 lijkt botdichtheid bij ouderen niet te verbeteren; voor botbehoud zet je beter in op voldoende calcium en vitamine D,…

Borium lijkt zinvol als je er te weinig van binnenkrijgt, maar er is geen goed bewijs dat extra suppletie je botten sterker…

Buiten vitamine D zijn er voorlopige aanwijzingen dat rood en nabij-infrarood licht botcellen direct kunnen stimuleren, maar…

Slaaptekort en slechte slaapkwaliteit hangen samen met minder botopbouw en, bij postmenopauzale vrouwen, aanzienlijk meer…

Té weinig vet kan je botten schaden, maar spiermassa en de plek waar vet zit tellen minstens zo zwaar. Heb je zorgen over…

Overgewicht verhoogt de botdichtheid niet eenduidig, en de locatie en hoeveelheid vet bepalen sterk of het skelet er baat of…

Veel suikerhoudende frisdrank drinken hangt samen met een lagere botdichtheid, maar dat effect komt waarschijnlijk deels…

Dier- en labonderzoek laat positieve signalen zien, maar er zijn geen studies bij mensen. Wil je je botten beschermen, zet dan…

Voldoende magnesium binnenkrijgen via voeding hangt duidelijk samen met sterkere botten en minder fractuurrisico, al zijn…

Strikt veganistisch eten hangt samen met een lagere botdichtheid, maar als je calcium en vitamine D goed aanvult, verdwijnt…

Langdurig cortison slikken verzwakt je botten aantoonbaar; als je dit langdurig gebruikt, is het verstandig om met je arts te…

Statines laten in lab- en dieronderzoek positieve boteffecten zien, maar gerandomiseerde trials bij mensen bevestigen dat…

Langdurig platliggen leidt aantoonbaar tot flink botverlies, vooral in de heup, wervelkolom en hielbeen. Herstel duurt veel…

Ouderen breken hun heup makkelijker door de combinatie van brozer bot (osteoporose), vaker vallen en verminderde spierkracht.…

Wandelen helpt iets bij lichte botontkalking, maar is waarschijnlijk niet genoeg als je echt botdichtheid wil opbouwen of…

Hardlopen stimuleert de botopbouw duidelijk beter dan activiteiten zonder schokbelasting, maar een rechtstreekse vergelijking…

Chronisch overmatig drinken maakt je botten aantoonbaar zwakker en verhoogt het risico op een heupbreuk flink; voor je botten…

Roken verhoogt het risico op botontkalking en heupfracturen aanzienlijk; stoppen helpt, maar het duurt minstens tien jaar…

Als gezonde volwassene kun je met intensieve krachttraining en hoge-impact beweging je botmassa beperkt verhogen of verlies…

Bisfosfonaten verminderen botbreuken en verhogen de botdichtheid bij osteoporose, en zijn bij een hoog fractuurrisico veilig…

Mannen krijgen zeker osteoporose en lopen na een eerste breuk zelfs meer risico op een vervolgbreuk of overlijden dan vrouwen.…

De calciumbehoefte loopt uiteen van 800 mg (jonge kinderen) tot 1500 mg per dag (ouderen, tieners, postmenopauzale vrouwen).…

Voor mensen met knieartrose of gewrichtspijn tijdens sport is er redelijke onderbouwing dat collageen (gehydrolyseerd, 10…

Ja, te weinig eiwit vergroot op oudere leeftijd je risico op botbreuken. Dat werkt via zwakkere botten én via slechtere…

Je kunt je risico goed inschatten aan de hand van leeftijd, geslacht, hormoongeschiedenis, medicijngebruik en leefstijl. Heb…

Hoog-intensieve weerstandstraining (minimaal 70-85% van je maximale gewicht, twee à drie keer per week, minstens acht tot…

Calcium en vitamine D samen kunnen bij een echte tekort je botdichtheid verbeteren en het risico op heupfracturen een beetje…

Een bloedtest (25-OHD) vertelt je of je een tekort hebt; bij een waarde onder 20 ng/mL is suppleren zinvol, vooral voor je…

Met een DXA-scan en eventueel een FRAX-risicoberekening kun je bij de huisarts laten checken of je botten sterk genoeg zijn,…

Yoghurt en zuivel zijn voor de meeste mensen een prima keuze voor botten, en waarschijnlijk ook neutraal tot licht gunstig…

Je kunt je botten na de overgang goed beschermen met leefstijlmaatregelen en, afhankelijk van je risico, met medicijnen. Laat…

Glucosaminesulfaat (1500 mg per dag) kan na twaalf maanden een bescheiden pijnvermindering geven bij knieartrose, maar…

Vitamine K2 heeft voor botten bij postmenopauzale vrouwen redelijk positieve aanwijzingen, vooral in combinatie met vitamine…

Krachttraining verbetert de botdichtheid meetbaar, al blijft het effect bescheiden. Voor de sterkste resultaten is intensief…

Vitamine D alleen verkleint de kans op botbreuken niet aantoonbaar. Combineer je het met calcium, dan helpt het wel, vooral…