Maakt langdurig cortison slikken je botten zwakker?

Ja, dat klopt: tabletten of injecties met corticosteroïden (zoals prednison) tasten bij langdurig gebruik aantoonbaar de botten aan. Het verlies gaat het hardst in de eerste één tot twee jaar na de start, maar ook daarna blijft de botdichtheid dalen. Het risico op botbreuken door osteoporose stijgt, bij zowel kinderen als volwassenen en ook bij herhaalde kortere kuren.

De situatie bij inhalatiemedicijnen (zoals bij astma) is genuanceerder. Bij lage tot gemiddelde doseringen is geen duidelijk nadelig effect op de botdichtheid aangetoond. Bij hoge of langdurig opgebouwde doses zijn er aanwijzingen voor een dosisafhankelijke daling, maar de studies spreken elkaar deels tegen. Het risico is in ieder geval aanzienlijk kleiner dan bij pillen of injecties. Bij kinderen die hoge doses inhalatiemedicijnen gebruiken, kan de botaangroei iets afnemen; voldoende calcium en vitamine D in de voeding lijkt dat te beperken.

Er is gelukkig iets aan te doen. Wie langdurig hoge doses corticosteroïden in tablet- of injectievorm gebruikt, kan het botverlies beperken door preventief te starten met medicijnen die het bot beschermen, zoals bisfosfonaten of actieve vitamine D. Bij vrouwen na de overgang wordt soms ook hormoontherapie overwogen. Bespreek dit met je arts zodra een langere kuur in zicht is, want starten vóór het verlies optreedt is effectiever dan achteraf ingrijpen.

Gebruik je alleen een lichte dosis inhalatiemedicijnen bij astma, dan is er geen reden tot extra zorg over je botten op basis van de huidige kennis. Gebruik je al jaren hoge doses, dan is het zinvol dat je arts je botdichtheid eens laat meten.