Wat doet zonlicht, los van vitamine D, voor je botten?

De beschikbare studies beschrijven geen enkel boteffect van zonlicht dat losstaat van vitamine D. Alles wat zonlicht voor je botten doet, loopt via één weg: UVB-straling zet in de huid een voorloper om tot vitamine D, en dat vitamine D regelt vervolgens de botopbouw.

Wat vitamine D via die weg doet, is wel degelijk relevant. Te weinig zon leidt tot een tekort, en dat tekort kan bij kinderen rachitis veroorzaken, een aandoening waarbij botten zacht en misvormd worden. Bij volwassenen ontstaat dan osteomalacie, een pijnlijke botaandoening, of versneld botverlies dat kan uitlopen op osteoporose.

Bij oudere mensen in een verpleeghuis, die nauwelijks buiten komen, leidde extra vitamine D gecombineerd met calcium tot iets betere botdichtheid en minder breuken. Het effect op fracturen is wel wisselend over studies heen en lijkt het grootst bij mensen die al een aanzienlijk tekort hebben.

Eén belangrijk voordeel van zon boven supplementen: je kunt jezelf via zonlicht niet overdoseren. De huid stopt automatisch met aanmaken zodra er genoeg is. Bij hoge doses vitamine D-supplementen ligt dat anders. In één grote studie bij postmenopauzale vrouwen leidde 400 IE vitamine D met 1000 mg calcium tot meer gevallen van nierstenen in vergelijking met een placebo.

Als je weinig buiten bent, zwanger bent of borstvoeding geeft en ook weinig vitamine D via voeding binnenkrijgt, is er een verhoogde kans op een tekort. In dat geval is suppletie zinvol, maar bespreek de juiste dosis dan met je arts of verloskundige.