Hoeveel impact heeft roken op je botdichtheid?

Rokers hebben gemiddeld een tiende standaarddeviatie minder botmassa dan mensen die nooit gerookt hebben, over alle gemeten locaties samen. Aan de heup loopt dat verschil op tot een derde standaarddeviatie. Dat is geen kleine marge: het effect is dosisafhankelijk, dus hoe meer je rookt, hoe groter de schade. Ouderen en mannen lijken het hardst getroffen.

Dat verlies aan botmassa vertaalt zich in een aanzienlijk hogere kans op breuken. Voor een heupfractuur gaat het om een geschat 31% hoger levenslang risico bij vrouwen en 40% bij mannen. Het risico op een wervelbreuk stijgt met circa 13% bij vrouwen en 32% bij mannen. Een groot Amerikaans bevolkingsonderzoek bevestigt dit beeld: mensen met hoge rookblootstelling hadden meer dan twee keer zoveel kans op osteoporose, en huidige rokers hadden 70% meer kans op osteopenie (een vroeg stadium van botdichtheidsverlies) dan niet-rokers.

Stoppen met roken helpt. Ex-rokers hebben een kleiner botmassatekort dan mensen die nog steeds roken, wat aangeeft dat de botten zich na stoppen gedeeltelijk kunnen herstellen. Volledig terugkomen op het niveau van iemand die nooit gerookt heeft, lijkt niet haalbaar, maar het verschil wordt wel kleiner.

Eén kanttekening: roken door de moeder tijdens de zwangerschap lijkt op zichzelf geen direct effect te hebben op de botdichtheid van het kind. Wat er aanvankelijk aan verschil leek, verdween zodra onderzoekers rekening hielden met geboortegewicht en lichaamsgrootte van het kind.