Spier- en botverlies hangen sterker samen dan gedacht

Met het ouder worden verliezen mensen spiermassa (sarcopenie) én botdichtheid (osteoporose). Deze twee aandoeningen samen worden osteosarcopenie genoemd. Mensen met beide aandoeningen lopen een groter risico op vallen, botbreuken en verlies van zelfstandigheid dan mensen met slechts één ervan. Maar de gedeelde biologische mechanismen waren tot nu toe maar gedeeltelijk in kaart gebracht.

Gedeelde eiwitten en ontstekingspaden

De onderzoekers analyseerden data van de UK Biobank, een grote Britse gezondheidsdatabank. Ze bevestigden dat sarcopenie en osteoporose elkaars kans verhogen: wie minder spierkracht heeft of langzamer loopt, heeft vaker ook een lage botdichtheid. En andersom. Opvallend was dat dit verband het sterkst was bij mannen en bij jongere deelnemers in de dataset.

Een analyse van eiwitten in het bloed liet zien dat bijna een derde van alle eiwitten die samenhangen met spier- of botverlies, relevant zijn voor beide aandoeningen. Bovendien wezen die eiwitten bijna altijd in dezelfde richting: meer van het ene eiwit hing samen met meer risico op allebei de aandoeningen tegelijk. Veel van die eiwitten zijn betrokken bij ontstekingssignalering, waaronder de NF-κB-route, een centrale regulator van ontsteking in het lichaam.

Spieren als bron van ontstekingsremmers

Een opvallende hypothese die de onderzoekers opperen: spierverlies leidt tot minder productie van myokinen. Dat zijn signaalstoffen die spieren afgeven en die elders in het lichaam een ontstekingsremmende werking hebben. Minder myokinen zou dan via een verhoogde ontsteking botafbraak kunnen versnellen. Dit mechanisme is nog niet bewezen, maar geeft wel richting aan vervolgonderzoek. Een U-vormige relatie tussen spiermassa en osteoporose wijst erop dat zowel te weinig als te veel spiertraining nadelig kan zijn voor de botten.

Deze studie is observationeel: verbanden zeggen nog niets over oorzaak en gevolg. Toch suggereert de overlapping in eiwitprofielen dat spier- en botgezondheid op oudere leeftijd beter gezamenlijk benaderd kunnen worden, in onderzoek én in preventie.

Lees het originele artikel