Heeft omega-3 (visolie) effect op botsterkte?
Omega-3 lijkt botdichtheid bij ouderen niet te verbeteren; voor botbehoud zet je beter in op voldoende calcium en vitamine D, eventueel in overleg met je arts.
Dagelijkse inname van 1 gram omega-3 gedurende drie jaar maakte geen meetbaar verschil in botdichtheid van wervelkolom, heup of dijbeenhals bij gezonde 75-jarigen. Dit blijkt uit de DO-HEALTH-studie, een goed opgezette klinische trial met bijna 1500 deelnemers. Het is vooralsnog het sterkste directe bewijs dat we hebben over omega-3 en botten bij ouderen.
Eerder onderzoek gaf een gemengder beeld. Een systematische review van tien kleinere trials vond dat vier studies wél gunstige effecten zagen op botdichtheid of botombouw, maar vijf studies zagen niets. Geen van die trials mat het werkelijk relevante eindpunt: botbreuken. De studies verschilden ook te veel van elkaar om harde conclusies te trekken. Eén aanwijzing die er uitsprong: het effect leek groter als omega-3 gecombineerd werd met calcium.
Bij vrouwen na de overgang verlaagt omega-3 één specifieke botombouw-marker (osteocalcine) licht, maar andere markers van botafbraak of botopbouw veranderden niet. Wat die enkele verlaging concreet betekent voor botsterkte is onduidelijk.
Dier- en mechanistisch onderzoek suggereren dat omega-3 invloed heeft op calciumstofwisseling en botafbraak, maar dit vertaalt zich niet automatisch naar mensen. De stofwisseling van dieren en mensen verschilt te veel voor directe vergelijking.
Kortom: er zijn biologische aanwijzingen dat omega-3 botten zou kunnen ondersteunen, maar de beste beschikbare trial bij ouderen liet geen effect zien op botdichtheid. Omega-3 inzetten als middel tegen botverlies is, zeker op zichzelf, niet onderbouwd. Voor botgezondheid zijn calcium en vitamine D tot nu toe veel beter bewezen.
Sterkste bewijs: DO-HEALTH RCT (PMID 38613445, n=1493, 3 jaar, geen effect). Aanvullend: systematische review van 10 kleinere RCTs (gemengd, PMID 22591899), meta-analyse bij postmenopauzale vrouwen (PMID 29034731), dier- en mechanistisch onderzoek (PMID 18301367, 12495271, 32548903) en een overzichtsartikel (PMID 26598829).