Netvliescan voorspelt botontkalking bij veroudering
Een scan van het netvlies kan meer vertellen dan alleen de ooggezondheid. Nieuw onderzoek laat zien dat een verouderingsklok gebaseerd op netvliesbeelden samenhangt met de voortgang van botontkalking (osteoporose).
Dat verband lijkt op het eerste gezicht onwaarschijnlijk. Ogen en botten hebben weinig directe verbinding. Maar veroudering verloopt niet willekeurig. De meeste vormen van lichamelijk verval hebben dezelfde onderliggende oorzaken: ophoping van celschade, laaggradige ontstekingen en verlies van weefselfunctie. Daardoor correleren schijnbaar ongerelateerde aspecten van veroudering toch met elkaar.
Onderzoekers gebruikten een bestaand model dat de biologische leeftijd schat op basis van patronen in netvliesfoto’s. Die schatting bleek samen te hangen met hoe snel de botdichtheid afnam bij deelnemers. Hoe hoger de biologische leeftijd volgens de netvliesscan, hoe groter de kans op verdere achteruitgang van botdichtheid.
Netvlies als venster op het lichaam
Het netvlies is een van de weinige plekken in het lichaam waar bloedvaten en zenuwweefsel direct zichtbaar zijn zonder invasief onderzoek. Dat maakt het aantrekkelijk als meetpunt voor de algehele biologische conditie. De onderzoekers stellen dat veranderingen in het netvlies deels dezelfde processen weerspiegelen die elders in het lichaam plaatsvinden, waaronder in botweefsel.
Botontkalking zelf is een grote oorzaak van invaliditeit en sterfte bij ouderen. Heupfracturen na een val leiden bij een aanzienlijk deel van de patiënten tot langdurige achteruitgang of overlijden. Vroege opsporing is dan ook van groot belang, maar de huidige standaardmethode, een botdichtheidsmeting (DEXA-scan), is niet overal beschikbaar en wordt niet routinematig ingezet.
Niet-invasief screenen via de ogen
Als netvliesscans daadwerkelijk betrouwbaar informatie geven over het risico op botontkalking, opent dat de weg naar eenvoudige, niet-invasieve screening. Een oogmeting is goedkoper en toegankelijker dan een DEXA-scan. Bovendien zijn netvliesbeelden al op grote schaal beschikbaar via reguliere oogzorg.
De studie toont een correlatie, geen oorzakelijk verband. Het is nog onduidelijk of de netvliesklok op zichzelf genoeg informatie geeft om botrisico te voorspellen, of dat aanvullende gegevens nodig blijven. Vervolgstudies moeten de klinische bruikbaarheid verder in kaart brengen.
Wil je zelf verder onderzoeken?
Zoek bijvoorbeeld op: netvlies verouderingsklok osteoporose