Afweercellen versnellen botmerkverschuiving bij veroudering
Naarmate mensen ouder worden, maakt het beenmerg (botmerg) steeds meer ontstekingsbevorderende immuuncellen aan. Dat leidt tot chronische laaggradige ontsteking. Onderzoekers ontdekten nu welke cellen dit proces aanjagen, en vonden een bestaand medicijn dat het kan afremmen.
Het beenmerg is de fabriek van alle bloedcellen. Normaal gesproken produceert het een mix van rode bloedcellen, immuuncellen en bloedplaatjes. Bij veroudering verschuift die productie: er komen relatief meer myeloïde cellen (ontstekingsgerelateerde immuuncellen) en minder lymfocyten. Dit fenomeen heet myeloïde bias, en het draagt bij aan inflammaging, de chronische laaggradige ontsteking die samenhangt met verouderingsziekten.
Onderzoekers rapporteren in Nature Aging dat een specifiek type T-cel, de cytotoxische CD4+ T-cel, deze verschuiving actief bevordert. De onderzoekers lieten zien dat deze cellen via een signaalroute, de CCL5-CCR5-as, de aanmaak van myeloïde cellen in het beenmerg stimuleren. CCL5 is een chemokine (een chemisch lokstof) dat via de receptor CCR5 zijn werking uitoefent.
Een bestaand medicijn als kandidaat
Opvallend is dat de onderzoekers niet alleen het mechanisme in kaart brachten, maar ook een klinisch goedgekeurd medicijn testten: maraviroc. Dit middel blokkeert CCR5 en wordt al ingezet bij hiv-behandeling. In verouderde muizen herstelde maraviroc deels de balans in het immuunsysteem: minder myeloïde bias, meer evenwicht. De bevindingen zijn voorlopig en beperkt tot diermodellen, maar de klinische beschikbaarheid van het middel maakt het een interessante kandidaat voor vervolgonderzoek bij mensen.
Voor longevity-onderzoek is dit een relevante bevinding. Myeloïde bias en inflammaging zijn al langer bekende kenmerken van veroudering, maar de specifieke cel die dit aanstuurt was onduidelijk. Nu cytotoxische CD4+ T-cellen als drijvende kracht worden aangewezen, ontstaat een concreter doelwit voor interventie.
Wat betekent dit op de langere termijn?
De vraag is of maraviroc of vergelijkbare CCR5-remmers bij mensen dezelfde herschikking van het immuunsysteem kunnen bewerkstelligen. Daarvoor zijn klinische trials nodig. Bovendien zijn er mogelijke bijwerkingen: CCR5 speelt ook een rol bij infectieafweer. Een volledige blokkade is dus niet zonder risico. Toch is de richting veelbelovend: een bestaand, goed bestudeerd middel dat een ouderdomsgerelateerd immuunprobleem lijkt aan te pakken.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- myeloïde bias hematopoiese
- CCR5-antagonist immuunveroudering
- cytotoxische CD4 T-cel inflammaging