Moet je vitamine D samen met vitamine K2 innemen?
Voor mensen met osteoporose is er redelijk bewijs dat vitamine K2 en D samen meer doen voor de botdichtheid dan elk apart; voor gezonde mensen zonder botproblemen is de noodzaak van combinatie nog niet aangetoond. Overleg bij twijfel met je arts, zeker als je hoge doses vitamine D gebruikt.
Vitamine D en vitamine K2 werken samen op twee terreinen: botopbouw en de bescherming van bloedvaten. Voor botgezondheid heeft vitamine K2 vitamine D als partner nodig. Dier- en laboratoriumonderzoek laat zien dat vitamine K2 nauwelijks effect heeft op botmineralisatie als vitamine D ontbreekt. Dat is een biologisch aanwijzing dat de twee vitamines elkaar aanvullen, al is de vertaling naar mensen nog onzeker.
Voor mensen met botontkalking (osteoporose) is het plaatje iets concreter. Een gerandomiseerde studie bij 92 postmenopauzale vrouwen liet zien dat de combinatie van vitamine D3 en K2 de botdichtheid van de lendenwervels significant meer verbeterde dan elk van de vitamines afzonderlijk. Een meta-analyse van acht gerandomiseerde studies (971 deelnemers) bevestigt dat de combinatie de botdichtheid verhoogt en een maat voor onvoldoende vitamine K-activiteit in het bloed verlaagt. Vitamine K2 presteerde daarin beter dan K1. Een kleinere prospectieve studie bij 71 patiënten die een rugoperatie ondergingen voor osteoporose, vond hogere herstelpercentages in de groep die vitamine K2 extra kreeg (92% versus 74%). Samen geven deze resultaten een redelijk onderbouwde aanwijzing dat de combinatie meer doet dan elk supplement apart, al is het bewijs voor mensen zonder botontkalking dunner.
Op het gebied van bloedvaten is de redenering meer theoretisch. Hoge doses vitamine D kunnen mogelijk kalkafzetting in bloedvaten bevorderen. Vitamine K2 activeert een eiwit dat die kalkafzetting juist afremt. Sommige onderzoekers bevelen combinatie daarom aan bij hogere vitamine D-doses, maar grote gerandomiseerde studies ontbreken nog. Dit is vooralsnog mechanistisch redeneren, geen harde klinische uitkomst.
Betekent dit dat je altijd K2 bij vitamine D moet slikken? Niet per se. Voor de meeste gezonde volwassenen die een gewone onderhoudsdosis vitamine D innemen, is er geen sluitend bewijs dat K2 erbij nemen noodzakelijk of aantoonbaar effectief is. De combinatie is het sterkst onderbouwd bij osteoporose. Narratieve reviews wijzen er bovendien op dat de totale data voor K2 als supplement nog niet overtuigend genoeg zijn voor definitieve aanbevelingen. Heb je osteoporose of gebruik je hoge doses vitamine D, bespreek de combinatie dan met je arts of diëtist.
Bewijs is gebaseerd op één meta-analyse (8 RCT's, 971 deelnemers), één RCT (92 deelnemers), één prospectieve studie (71 deelnemers), meerdere reviews en dier- en laboratoriumonderzoek. Geen grote onafhankelijke RCT's voor bloedvaten; dat deel rust op mechanistisch en observationeel bewijs.