Botten stiller zwakker dan gedacht bij miljoenen mensen
Miljoenen mensen lopen rond met brozer wordende botten zonder het te weten. Osteopenie, een voorfase van osteoporose, veroorzaakt geen pijn en geeft geen waarschuwing. Totdat er iets breekt.
Botten verliezen met de jaren botdichtheid. Die afname begint al decennia vóór er klachten optreden. Osteopenie is de fase waarin de dichtheid al meetbaar lager is, maar nog niet zo laag dat het officieel osteoporose heet. Het probleem: zonder botdichtheidsmeting (DXA-scan) is de aandoening onzichtbaar. Veel mensen ontdekken dat ze er last van hebben pas na een onverwachte breuk.
Wie loopt risico?
Leeftijd is de grootste factor. Botten bereiken hun maximale dichtheid rond het dertigste levensjaar; daarna begint langzaam verlies. Bij vrouwen versnelt dat verlies sterk rondom de menopauze, doordat oestrogeen een beschermende rol speelt in de botopbouw. Maar ook mannen zijn kwetsbaar. Andere risicofactoren zijn weinig beweging, een dieet arm aan calcium en vitamine D, roken en overmatig alcoholgebruik.
Het onderzoek benadrukt dat osteopenie zeker geen onvermijdelijk lot is. Lichaamsbeweging, met name krachttraining en gewichtsdragende activiteiten zoals wandelen, stimuleert de botcellen (osteoblasten) en remt botafbraak. Voldoende calcium en vitamine D ondersteunen dat proces. In sommige gevallen kan die aanpak botverlies niet alleen stoppen maar ook gedeeltelijk terugdraaien.
Stil maar serieus
Het ‘stille’ karakter van osteopenie is precies wat het risico vergroot. Zonder actieve screening weten mensen met een verminderde botdichtheid niet dat ze extra voorzichtig moeten zijn bij vallen, of dat ze baat zouden hebben bij aanpassingen in leefstijl of voeding.
Voor een longevity-bril is botgezondheid een ondergewaardeerd thema. Een heupfractuur op latere leeftijd vergroot de kans op ernstige complicaties aanzienlijk. Vroegtijdig ingrijpen, al in de veertig of vijftig, kan het verschil maken tussen zelfstandigheid en afhankelijkheid op oudere leeftijd.
Raadpleeg een arts als je risicofactoren herkent. Een botdichtheidsmeting is een eenvoudige, pijnloze test die veel informatie geeft.
Zoektermen: osteopenie botdichtheid veroudering, osteoblasten botafbraak preventie, calcium vitamine D botverlies