Hersenen bij Alzheimer staan voortdurend in een staat van ontsteking. Maar waarom stopt die ontsteking niet vanzelf?
Een eiwit dat betrokken is bij het transport van stoffen in cellen blijkt bij muizen ook ernstige hersenschade te kunnen beperken. En het werkt bij twee verschillende hersenziekten.
In de hersenen van mensen met Alzheimer staat het immuunsysteem permanent aan. Onderzoekers van Scripps Research hebben nu een eiwit gevonden dat daarvoor verantwoordelijk lijkt.
Bij hersenziekten als Alzheimer en Parkinson gaat de aandacht vaak naar neuronen. Maar ondersteunende cellen genaamd astrocyten spelen een grotere rol dan gedacht. En hun gedrag is stuurbaar.
Bij Alzheimer hoopt een eiwit genaamd amyloïd-bèta zich op in de hersenen. Maar het brein heeft cellen die dat afval normaal opruimen.
Het tau-eiwit, bekend van zijn rol bij de ziekte van Alzheimer, blijkt ook betrokken bij hoe cellen omgaan met DNA-schade tijdens de celcyclus.
CBD staat bekend als middel tegen pijn of angst. Maar nieuw onderzoek bij muizen suggereert dat het ook ontsteking in de hersenen remt.
Niet iedereen veroudert even snel in de hersenen. Een specifieke variant van één gen lijkt neuronen te beschermen tegen schade. En dezelfde variant is al langer gelinkt aan een langer leven.
Vergrijzing verhoogt het aantal dementiegevallen. Maar fijnstof in de lucht doet dat ook, en misschien sneller. Nieuw onderzoek vergelijkt de twee effecten voor het eerst systematisch.
Tau-eiwit staat bekend als boosdoener bij Alzheimer. Maar nu blijkt het ook een cruciale rol te spelen bij iets heel anders: het opslaan van herinneringen.
Eten zonder honger te hebben: bijna iedereen kent het. Maar welke hersencellen geven precies toestemming om door te gaan met eten, ook als je genoeg hebt gehad?
Je eet iets, en je lichaam weet bijna direct of het genoeg bouwstoffen bevat. Maar hoe?
Een eiwit dat tot nu toe vooral bekend was uit kankeronderzoek, blijkt een sleutelrol te spelen bij hersenveroudering. Muizen zonder dit eiwit vertoonden sneller geheugenproblemen, botontkalking en ontstekingen.
Een enzym dat tot nu toe nauwelijks aandacht kreeg, blijkt een grote rol te spelen bij de ophoping van amyloïd in de hersenen.
Een veelbesproken experimentele behandeling voor de ziekte van Parkinson heeft haar eerste grote klinische test niet doorstaan.
Slaap is geen passieve toestand. Terwijl we slapen, produceert het brein ritmische elektrische patronen die direct van invloed zijn op hoe herinneringen worden opgeslagen.
Bij meer dan twintig hersenziekten hoopt hetzelfde eiwit zich op in de hersenen. Onderzoekers wisten al jaren dat tau verstrengelt tot draadstructuren, maar konden dit in het lab nooit goed nabootsen.
Het aantal klinische studies naar alzheimermedicijnen groeit gestaag. Toch zijn goedgekeurde behandelingen op één hand te tellen. Onderzoekers analyseerden de stand van zaken in 192 lopende proeven.
Eén hersenscan en een algoritme. Dat is genoeg om te voorspellen of iemand alzheimer ontwikkelt, hoe snel de cognitie achteruitgaat en wat de ernst van de diagnose zal zijn.
Oude muizen met alzheimerkenmerken gedroegen zich na een nanobehandeling als gezonde jonge dieren. De therapie pakt twee problemen tegelijk aan die het brein bij alzheimer teisteren.
Alle bacteriën in je lichaam sturen constant kleine pakketjes moleculen door je weefsels. Een nieuwe hypothese stelt dat de ophoping van die pakketjes in hersenen een rol speelt bij neurodegeneratieve ziekten.
De meeste mensen met dementie hebben niet één ziekte. Ze hebben er twee of drie tegelijk. Dat maakt onderzoek naar behandelingen veel ingewikkelder dan decennialang werd aangenomen.
Eén gen bepaalt voor een groot deel of iemand alzheimer krijgt. Maar hoe dat gen precies werkt, was tot nu toe onduidelijk.
Neuronen moeten tientallen jaren meegaan zonder zich te vernieuwen. Hoe houden ze hun DNA intact terwijl de rest van het lichaam cellen vervangt?
Twee tot drie koppen koffie per dag zijn gekoppeld aan een 35 procent lager risico op dementie. Dat is geen marketingclaim, maar de uitkomst van een groot langlopend onderzoek.
In de hersenen van alzheimerpatiënten zitten cellen met DNA-fouten die in gezonde hersenen niet voorkomen.
Als zenuwcellen in de hersenen doodgaan, stoppen ze niet gewoon met werken. Ze zenden signalen uit die gezonde cellen beschadigen.
Hersenwetenschappers konden tot nu toe tegelijk maar twee typen zenuwcellen onderscheiden tijdens meting in een bewegend dier. Een nieuwe techniek brengt dat aantal naar negen. Dat is geen kleine stap.
Overgewicht vergroot de kans op de ziekte van Alzheimer. Dat verband wordt al langer vermoed, maar de onderliggende biologie was onduidelijk. Nieuw reviewonderzoek brengt de gedeelde mechanismen in kaart.
Decennialang gold het als een zekerheid: langzame hersengolven van rond de tien hertz dempen zintuiglijke prikkels actief. Nieuw onderzoek trekt die aanname nu in twijfel.
Het brein maakt tijdens het volwassen leven nog nieuwe neuronen aan. Maar hoe kan dat zonder herinneringen te overschrijven? Nieuw onderzoek geeft een verrassend antwoord.
De hersenen zijn niet statisch. Ze organiseren zichzelf voortdurend opnieuw terwijl we opgroeien. Een nieuwe studie brengt voor het eerst gedetailleerd in kaart hoe die organisatie zich ontwikkelt.
Spieren krimpen niet alleen omdat we ouder worden — ze krimpen omdat de verbindingen tussen zenuwen en spieren langzaam ophouden te werken.
Bij ALS en een vorm van frontaalkwab-dementie klontert een specifiek eiwit samen in zenuwcellen en dat is dodelijk. Onderzoekers hebben nu RNA-moleculen ontdekt die klonteren kunnen voorkomen.
Het immuunsysteem staat niet los van de hersenen. Naarmate het afweersysteem ouder wordt en chronisch ontstoken raakt, lijkt het dementie en andere hersenziekten actief te bevorderen — en misschien zijn we die…
Of iets zoet smaakt, hangt niet alleen af van wat je eet, maar ook van hoeveel energie je lichaam heeft. Onderzoekers hebben nu het zenuwcircuit gevonden dat die twee signalen koppelt.
Tieners kopiëren gedrag van vrienden — dat weten we al lang. Maar hoe snel verdwijnt die invloed weer, en hoe verspreidt gedrag zich door een heel netwerk?
Onderzoekers kweken menselijk hersenweefsel in een laboratorium. Dat weefsel organiseert zichzelf spontaan in de gelaagde structuur van de hersenschors. Dat was tot voor kort niet mogelijk in zo’n compacte, reproduceerbare vorm.
Gehoorverlies op oudere leeftijd wordt al lang gekoppeld aan beschadigde zenuwverbindingen in het oor. Maar nieuw onderzoek gooit die aanname overhoop: de verbindingen zelf zijn misschien niet het probleem.
Een van de grootste obstakels bij het ontwikkelen van medicijnen tegen epilepsie is simpelweg wachten: op een aanval die vanzelf komt.
Miljoenen mensen experimenteren al met het supplement dat veroudering zou tegengaan. Nu laat een nieuwe studie zien dat dezelfde combinatie hersenschade veroorzaakt die lijkt op multiple sclerose.
De eerste symptomen van Alzheimer verschijnen pas als de schade in het brein al twintig of dertig jaar aan de gang is.
Waarom ontwikkelt de ene tachtigjarige ernstige alzheimer terwijl een ander met evenveel eiwitophopingen in de hersenen nauwelijks symptomen vertoont?
Je hersenen hebben een ingebouwd afvalverwerkingssysteem dat beschadigde eiwitten opruimt. Met het ouder worden raakt dat systeem steeds meer verstoord — en onderzoekers hebben nu een aanwijzing gevonden waarom: oxidatieve stress beschadigt…
Onderzoekers hebben een sensor ontwikkeld die voor het eerst in levende, bewegende dieren kan meten wanneer de remmende stof GABA vrijkomt in de hersenen.
Een microscopisch klein wormpje kiest zijn eten op geur. Dat klinkt triviaal, maar de nieuwe ontdekking achter dit gedrag werpt licht op hoe dieren essentiële voedingsstoffen opsporen.
Miljoenen mensen wereldwijd zien senolytica — middelen die verouderde cellen opruimen — als een van de meest belovende anti-verouderingsstrategieën.
Miljarden aan onderzoeksgeld, tientallen klinische studies, en de meest geavanceerde immunotherapieën ooit ontwikkeld — en toch helpen ze nauwelijks. Waarom lukt het maar niet om Alzheimer te behandelen?
Astrocyten zijn de steuncellen van het brein, maar ze doen meer dan ondersteunen. Een nieuwe studie brengt voor het eerst op grote schaal in kaart welke moleculaire schakelaars bepalen wat astrocyten doen…
Down-syndroom wordt veroorzaakt door een extra chromosoom 21 — dat is al decennialang bekend. Wat er daarna in het lichaam precies misgaat, en wanneer, is veel minder duidelijk.
Het menselijk brein is opgebouwd in lagen, en die lagen doen niet allemaal hetzelfde.
Welke genen een cel aanzet en welke hij op slot houdt, wordt bepaald door meer dan de DNA-volgorde alleen.
Je brein produceert constant rhythmische elektrische golven. Eén van die ritmes — de zogenaamde alfagolf — blijkt precies te bepalen hoe goed je op een bepaald moment iets kunt waarnemen.
Voor het eerst is in hoge resolutie in kaart gebracht hoe individuele hersencellen zich anders ontwikkelen bij Down syndroom.
Een klein molecuul dat een specifieke ontstekingsschakelaar in het brein blokkeert, heeft zijn eerste test in mensen doorstaan zonder ernstige bijwerkingen.
Mannen en vrouwen hebben grotendeels hetzelfde brein, maar op celniveau zijn de verschillen verrassend groot.
De hersenschors bevat vouwen die zo klein en ondiep zijn dat ze decennialang werden genegeerd.
Angst is niet vaag verspreid over de hersenen — onderzoekers vonden een kleine, concrete groep neuronen diep in de hypothalamus die bij stress als een schakelaar omgaat en angstgedrag aanstuurt.
Decennia van Alzheimer-onderzoek richtten zich op amyloïd-beta en tau. Een nieuwe studie kijkt naar een ander eiwit en vindt verrassende resultaten bij muizen.
Bij mensen boven de tachtig zit tau-eiwit in bijna elk brein — maar bij de meesten veroorzaakt het geen dementie.
De techniek die kankerpatiënten redt door hun eigen immuuncellen te herprogrammeren, wordt nu ingezet tegen alzheimer. Onderzoekers hebben astrocyten — steuncellen in de hersenen — omgebouwd tot gerichte ziekte-opruimers.
De bloed-hersenbarrière houdt schadelijke stoffen uit de hersenen, maar hoe die barrière precies werkt was grotendeels onbekend.
Als je je een appel voorstelt, gebruikt je brein grotendeels dezelfde hersengebieden als wanneer je er echt een ziet.
Oudere mensen die een extra sterke griepprik kregen, hadden een grotere kans om dementie te vermijden dan mensen met een standaarddosis.
Baby’s slapen anders dan volwassenen. Dat is iedereen bekend. Maar waarom de slaapbehoefte zo dramatisch verschuift tijdens de vroege ontwikkeling — en welke hersensignalen dat sturen — weet vrijwel niemand.
APOE4 is het sterkste bekende genetische risicofactor voor Alzheimer. Maar wat doet het eigenlijk in het brein, voordat de ziekte zich manifesteert?
Onderzoekers richtten zich niet op de bekende boosdoeners van Alzheimer, maar op een neuropeptide dat al jaren in de marge stond.
Lang voordat iemand vergeetachtig wordt, is er in de hersenen al iets misgegaan. Muizen met de gevaarlijkste erfelijke variant voor Alzheimer blijken kleinere, chronisch overprikkelde hersencellen te hebben — en onderzoekers ontdekten…
Mensen met het APOE4-gen hebben een sterk verhoogd risico op de ziekte van Alzheimer.
Een kwart van de oudere patiënten raakt na een operatie verward en gedesoriënteerd. Dat klinkt tijdelijk, maar onderzoek laat zien dat het de cognitieve achteruitgang permanent versnelt.
Een simpele bloedtest die kan aangeven of iemand alzheimer heeft of dreigt te krijgen: het klinkt als een doorbraak.
Wetenschappers hebben een manier gevonden om hersencellen te controleren met licht — zonder dat daar complexe genetische aanpassingen voor nodig zijn. Het bloed fungeert daarbij als katalysator.
Dat slechte tanden slecht zijn voor je hart, wisten we al. Nu groeit het bewijs dat de bacteriën in je mond ook je hersenen aantasten — en dat tandvleesziekte en dementie meer…
Tieners zijn al langer bekend als minder coöperatief dan volwassenen. Nieuw onderzoek onthult nu wat er zich binnenin afspeelt: het is niet alleen dat ze slechter zijn in het inschatten van anderen,…
Het APOE4-gen is de bekendste genetische risicofactor voor Alzheimer. Maar nieuw onderzoek laat zien dat de schade begint lang voordat iemand vergeetachtig wordt: hersencellen worden hyperactief, en dat patroon voorspelt later geheugenverlies…
Wie een zware infectie overleeft, is er niet zomaar vanaf. Nieuwe epidemiologische data tonen aan dat zo’n infectie het risico op dementie significant verhoogt — soms pas jaren of decennia later.
Twee van de meest bekende genetische risicofactoren voor Parkinson blijken allebei dezelfde moleculaire schakel te verstoren: het afvalverwerkingssysteem van cellen.
Dat de darmbacteriën van pasgeborenen belangrijk zijn, is bekend. Maar hoe precies de microbiele bewoners van de darm al vroeg in het leven bijdragen aan de darmbeweging zelf — het samentrekken en…
Parkinson begint in de energiecentrales van cellen. Wetenschappers hebben nu een manier gevonden om gezonde versies van die energiecentrales rechtstreeks naar zieke hersencellen te sturen — verpakt in een onverwacht voertuig: rode…
De hersenen hebben hun eigen immuuncellen, microglia genaamd — en die verouderen anders dan gedacht.
LDL-cholesterol staat al decennia bekend als risicofactor voor hart- en vaatziekten. Nu groeit het bewijs dat geoxideerde LDL-deeltjes ook een centrale rol spelen bij vasculaire dementie — via een mechanisme dat begint…
Het darmmicrobioom stuurt via metabolieten en ontstekingssignalen rechtstreeks berichten naar de hersenen.
Psilocine, de werkzame stof die psychedelisch psilocybine in het lichaam aanmaakt, laat menselijke neuronen letterlijk anders groeien: meer vertakkingen, sterkere synaptische verbindingen.
Ze heten geen neuronen en ze krijgen zelden de aandacht, maar astrocyten zijn overal in de hersenen aanwezig en doen bijna alles: voeding, afvalverwijdering, synapsregulatie.
Een nieuwe remmer van het enzym G9a vermindert Alzheimersymptomen bij muizen. Maar de vraag is provocatief: kun je een neurodegeneratieve ziekte aanpakken door simpelweg de manier waarop cellen zich gedragen te veranderen,…
Terwijl longevity-onderzoek zich razendsnel ontwikkelt, blijft één orgaan achter in het therapeutisch aanbod: de hersenen.
Mitochondria vervangen in zieke cellen is al decennia een droom in de geneeskunde. Nu hebben onderzoekers een methode ontwikkeld die werkt in meerdere Parkinson-modellen tegelijk — door gezonde mitochondria te verpakken in…
Zieke mitochondria vervangen door gezonde — het klinkt eenvoudig, maar het probleem was altijd: hoe kom je er met die mitochondria?
Waarom vallen mensen die gestopt zijn met drinken zo vaak terug onder stress? Nieuw hersenonderzoek brengt een specifiek moleculair circuit in kaart dat stress en alcoholverlangen aan elkaar koppelt — en laat…
Mitochondriën transplanteren in levende cellen — het klinkt als sciencefiction, maar bij muizen met Parkinson werkte het verrassend goed. De truc zat in een onverwachte verpakking: de membraan van rode bloedcellen.
Muizen hoeven nooit een roofdier te hebben geroken om er instinctief van weg te vluchten. En ze hoeven nooit een soortgenoot te hebben ontmoet om diens geur aantrekkelijk te vinden.
Bij veel neurodegeneratieve ziekten sterven axonen — de uitlopers van neuronen waarmee ze signalen doorsturen — eerder af dan de cellichamen zelf.
Eiwitten die verkeerd vouwen zijn een van de belangrijkste oorzaken van verouderingsziekten — van Alzheimer tot Parkinson. We weten steeds meer over hoe cellen dit probleem binnenshuis aanpakken.
Mitochondria — de energiecentrales van de cel — zijn al decennia een veelbelovend maar moeilijk bereikbaar doelwit voor therapie.
Tot voor kort was het bewijs voor de herstelwerking van psilocybine vrijwel uitsluitend afkomstig uit dierenstudies.
Dragers van het APOE ε4-gen hebben een sterk verhoogd risico op Alzheimer. Nieuw onderzoek suggereert dat zij juist baat hebben bij het eten van onbewerkt vlees — een uitkomst die haaks staat…
Met het ouder worden gaat het reukvermogen achteruit — iets wat iedereen die een bejaarde grootouder kent herkent, maar wat wetenschappelijk slecht begrepen is.
De twee bekendste kenmerken van Alzheimer — amyloïd-β plaques en tau-kluwens — treden nooit tegelijk op. Amyloïd komt eerst, tau volgt jaren later.
Voor het eerst brengt de NOVA-conferentie in Boston neurologen, biotechonderzoekers, beleidsmakers en investeerders samen rond één vraag: hoe bewaren we de gezondheid van het brein terwijl het lichaam ouder wordt?
Een grootschalige studie in Science heeft voor het eerst de ruimtelijke en morfologische organisatie van mitochondria in neuronen gedetailleerd in kaart gebracht, gebruikmakend van een volledig connectoom.
Een fascinerende studie in Science onthult hoe chronische pijn een directe biologische weg opent naar depressie — via nieuw gevormde neuronen in de hippocampus en de microglia die daarbij betrokken zijn.
Wie het APOE4-gen draagt, heeft een aanzienlijk hoger risico op Alzheimer — maar een verrassende nieuwe studie suggereert dat onbewerkt vlees eten voor deze groep juist beschermend kan werken tegen cognitieve achteruitgang…
Dezelfde technologie die mRNA-vaccins mogelijk maakte, wordt nu ingezet om een van de meest verwoestende ziekten ter wereld aan te pakken.
Voor het eerst organiseert de Aging Initiative de Neuroscience of Vitality and Aging (NOVA) Conference in Boston, een interdisciplinaire dag waarop neurowetenschappers, biotech-experts, beleidsmakers en investeerders samenkomen rond één centrale vraag: hoe…
Wetenschappers hebben een direct biologisch circuit ontdekt dat stress koppelt aan huidontsteking. Dit ‘neuro-immuun circuit’ verklaart voor het eerst op moleculair niveau waarom stress aandoeningen als eczeem, psoriasis en andere huidziekten kan…
Een nieuwe studie laat een verrassend verband zien: mensen met het APOE ε4-gen, het bekendste risicogen voor de ziekte van Alzheimer, lijken cognitief te profiteren van het eten van onbewerkt vlees.
Onderzoekers hebben ontdekt dat in de hippocampus van muizen — het geheugencentrum van de hersenen — RNA-moleculen chemisch worden gemodificeerd tijdens het vormen van ruimtelijke herinneringen.
Mensen met het APOE ε4-gen — het gen dat de kans op Alzheimer flink vergroot — lijken juist baat te hebben bij het eten van onbewerkt vlees als het gaat om cognitief…
Alzheimer en Parkinson zijn geen enkelvoudige ziekten — ze zijn een verzameling van subtypes met elk hun eigen verloop, risicofactoren en genetisch profiel.
Alzheimer begint tientallen jaren voor de eerste vergeetachtigheid — en dat is precies het probleem. Als we de ziekte te laat herkennen, zijn de meeste behandelopties al minder effectief.
Je hersenen hebben een eigen immuunsysteem. De cellen die dat systeem vormen, heten microglia — en ze doen veel meer dan alleen infecties bestrijden.