Vlees eten beschermt hersenen van dragers van het Alzheimer-gen APOE4
Wie het APOE4-gen draagt, heeft een aanzienlijk hoger risico op Alzheimer — maar een verrassende nieuwe studie suggereert dat onbewerkt vlees eten voor deze groep juist beschermend kan werken tegen cognitieve achteruitgang…
Wat is APOE4 en waarom is het zo belangrijk?
Het APOE-gen produceert een eiwit dat verantwoordelijk is voor het transport van vetten in de hersenen en het lichaam. Er zijn drie varianten: ε2, ε3 en ε4. De ε4-variant is verreweg de grootste genetische risicofactor voor Alzheimer die we kennen. Mensen met één kopie van dit gen hebben al twee tot drie keer zoveel kans op de ziekte; mensen met twee kopieën zelfs acht tot twaalf keer. Wereldwijd draagt zo’n twintig tot dertig procent van de bevolking minstens één ε4-allel mee — waarschijnlijk heb je dus mensen in je omgeving, of ben je misschien zelf iemand, bij wie dit speelt.
De nieuwe studie onderzocht hoe de consumptie van onbewerkt vlees — denk aan rund-, lams- of varkensvlees zonder toegevoegde conserveermiddelen of bewerking — samenhing met cognitieve achteruitgang bij mensen met APOE4. En de uitkomst was opvallend: bij APOE4-dragers bleek een hogere inname van onbewerkt vlees geassocieerd met een langzamere achteruitgang van het denkvermogen. Bij mensen zonder dit gen werd dit effect niet of nauwelijks gevonden.
Evolutie als verklaring: wij zijn gemaakt om vlees te eten
Hoe kan dit? De onderzoekers geven als mogelijke verklaring dat de APOE4-variant de oudste variant is — het was waarschijnlijk de dominante vorm bij onze vroege voorouders die als jager-verzamelaars leefden en regelmatig vlees aten. Door de evolutie is deze variant mogelijk beter aangepast aan een voedingspatroon met dierlijk eiwit en de specifieke vetzuren die daarin voorkomen. Waar mensen met de modernere ε3-variant goed kunnen omgaan met een meer plantaardig dieet, zouden APOE4-dragers hun hersenen beter kunnen onderhouden met voedingsstoffen uit vlees, zoals bepaalde vetten, ijzer, zink en vitamine B12.
Dit betekent niet dat iedereen nu meer vlees moet eten. Maar het onderstreept wel hoe belangrijk persoonlijke genetica is voor voedingsadvies. Als je weet dat je APOE4-drager bent, is het de moeite waard om dit te bespreken met je arts of een diëtist die bekend is met nutrigenomics — de wetenschap van genen en voeding. Testen op APOE-status is steeds toegankelijker en kan jou helpen voedingskeuzes te maken die echt aansluiten bij jouw biologie. Wetenschap die steeds meer toegaat naar gepersonaliseerde aanbevelingen: dát is de toekomst van gezond ouder worden.