Wat is insulineresistentie en kan ik het terugdraaien?

Insulineresistentie is geen ziekte, maar een vroeg signaal dat je stofwisseling uit balans raakt. Je spieren, lever en vetweefsel reageren dan minder goed op insuline, het hormoon dat je bloedsuiker regelt. De alvleesklier maakt ter compensatie steeds meer insuline aan, maar raakt op den duur uitgeput. Resultaat: stijgende bloedsuiker en mogelijk type 2 diabetes^1,2,3,4.

De meest voorkomende oorzaak is overgewicht. Als vetcellen te groot worden, lekken ze vetzuren en ontstekingsstoffen de bloedbaan in. Die vetzuren slaan neer in de lever, spieren en alvleesklier en verstoren daar de werking van insuline. De lever is het gevoeligste orgaan voor dit proces. Langdurig overgewicht veroorzaakt bovendien een sluimerende ontsteking door het hele lichaam die de insulineresistentie verder aanjaagt^5,6,7.

Er is ook een vicieuze cirkel. Hoge insulinespiegels maken de weerstand erger: het bloedsuikerverlagende effect van insuline neemt af, maar de vetopslagbevorderende werking blijft gewoon intact⁴. Bovendien beschadigt insulineresistentie je bloedvaten. Insuline zorgt normaal voor vaatverwijding, maar dat werkt minder goed, wat leidt tot hogere bloeddruk en meer risico op hart- en vaatziekten⁸.

Voor veel mensen is insulineresistentie omkeerbaar. Meer bewegen en gezonder eten zijn verreweg de best onderbouwde aanpak^2,3,1. Medicijnen zoals metformine en GLP-1-agonisten, een nieuwere groep middelen die ook helpen bij gewichtsafname, zijn effectieve aanvullingen. Er is alleen nog geen enkel middel officieel goedgekeurd met 'insulineresistentie terugdraaien' als behandelindicatie^2,3.

Toch is het niet voor iedereen even haalbaar. Genetische aanleg, ouder worden, bepaalde aandoeningen, sommige medicijnen en je darmbacteriën spelen allemaal mee. Leefstijlverbetering werkt bij de een dan ook veel sterker dan bij de ander. Realistisch voor velen dus, maar gegarandeerd voor niemand^5,2.