Verouderde cellen opruimen via nieuw metabolisme-doelwit
Verouderde cellen stapelen zich op in ons lichaam en veroorzaken chronische ontsteking. Onderzoekers hebben nu een nieuw aanknopingspunt gevonden om die cellen te vernietigen, via hun eigen energiemetabolisme.
Verouderde cellen zijn cellen die gestopt zijn met delen maar niet doodgaan. Ze scheiden voortdurend ontstekingsstoffen uit, een eigenschap die wordt aangeduid als het SASP (senescence-associated secretory phenotype). Die stoffen beschadigen omliggend weefsel en worden gelinkt aan verouderingsgerelateerde aandoeningen. De onderzoekers ontdekten dat verouderde cellen meer suiker verbranden dan gewone cellen (verhoogde glycolyse) en dat dit hun overleving ondersteunt.
Specifiek identificeerden ze een interactie tussen twee eiwitten: PGAM1 en CHK1. Die samenwerking blijkt de glycolyse en de levensvatbaarheid van verouderde cellen te stimuleren. Door die wisselwerking te blokkeren, verloren de verouderde cellen hun energievoorziening en stierven ze af. Tegelijk nam de uitstoot van ontstekingsstoffen (het SASP) af.
Effecten bij dieren
In dierproeven leidde het remmen van de PGAM1-CHK1-interactie tot minder orgaanschade en een afname van longfibrose, een aandoening waarbij littekenweefsel zich ophoopt in de longen. Dit zijn veelbelovende resultaten, maar de stap van diermodel naar mens is groot. Of een remmer van deze wisselwerking veilig en effectief is bij mensen, moet nog worden onderzocht.
Een nieuwe weg naar celopruiming
Er zijn al verschillende stoffen bekend die verouderde cellen kunnen doden, maar de zoektocht naar nieuwe en preciezere methoden gaat door. Dit nieuwe doelwit is interessant omdat het inspeelt op een metabole eigenschap die specifiek is voor verouderde cellen, wat in principe selectiviteit biedt. Voor een longevity-bril is dit een relevante aanvulling op het bestaande onderzoeksveld, al bevindt het zich nog in een vroeg stadium.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- senolytische glycolyse remming
- SASP chronische ontsteking veroudering
- senescente cellen metabolisme